Audit คืออะไร? ทำไมธุรกิจต้องตรวจสอบบัญชี

ถ้าคุณจดทะเบียนบริษัทแล้ว คำว่า "Audit" จะตามหลอกหลอนทุกปีปลายปี เพราะต้องส่งงบการเงินที่ผ่านการ Audit แล้วให้กรมสรรพากรและกรมพัฒนาธุรกิจการค้า แต่จริง ๆ มันคืออะไร ทำเพื่ออะไร?

Audit คืออะไร?

Audit หรือ "การตรวจสอบบัญชี" คือกระบวนการที่ ผู้สอบบัญชีที่ได้รับอนุญาต (CPA — Certified Public Accountant) ตรวจสอบงบการเงินของบริษัท เพื่อแสดงความเห็นว่างบการเงินนั้น "แสดงฐานะการเงินที่ถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นธรรม" ตามมาตรฐานบัญชีหรือไม่

ง่าย ๆ คือ Auditor ทำหน้าที่เป็นคนกลางที่เป็นอิสระ บอกว่า "ตัวเลขในงบการเงินของบริษัทนี้น่าเชื่อถือแค่ไหน"

ใครต้องทำ Audit?

บังคับตามกฎหมาย:

• บริษัทจำกัดทุกขนาด — ต้องส่งงบการเงินที่ผ่าน Audit ทุกปี
• ห้างหุ้นส่วนจำกัดที่มีขนาดถึงเกณฑ์ที่กำหนด
• บริษัทมหาชน

ไม่บังคับแต่ควรทำ:

• บุคคลธรรมดาที่ขายออนไลน์มีรายได้สูง (เพื่อความน่าเชื่อถือ)
• กิจการที่ต้องการกู้เงินธนาคาร

ประเภทของ Audit Opinion

ผลลัพธ์จาก Audit แบ่งเป็น 4 ประเภท:

1. ไม่มีเงื่อนไข (Unqualified Opinion) — ดีที่สุด งบการเงินถูกต้องครบถ้วน

2. มีเงื่อนไข (Qualified Opinion) — มีบางประเด็นที่ต้องระบุข้อจำกัด แต่ส่วนใหญ่ถูกต้อง

3. ข้อสังเกต (Adverse Opinion) — งบการเงินมีปัญหาร้ายแรง ไม่ควรเชื่อถือ

4. งดแสดงความเห็น (Disclaimer of Opinion) — Auditor ไม่มีข้อมูลเพียงพอจะแสดงความเห็น

บริษัทที่ดีควรได้ Opinion แบบที่ 1 ถ้าได้แบบอื่น แสดงว่ามีปัญหาที่ต้องแก้ไข

ขั้นตอนการ Audit

ระยะที่ 1: วางแผน Auditor ศึกษาธุรกิจ ประเมินความเสี่ยง กำหนดขอบเขตการตรวจสอบ

ระยะที่ 2: ตรวจสอบ เข้ามาตรวจสอบเอกสาร สอบถาม ขอยืนยันยอดจากธนาคาร นับสต๊อก ตรวจสอบสัญญา

ระยะที่ 3: สรุปผล สรุปข้อค้นพบ อภิปรายกับฝ่ายบัญชี แก้ไขรายการที่ผิดพลาด

ระยะที่ 4: ออกรายงาน ออกรายงานผู้สอบบัญชีพร้อมงบการเงินที่รับรองแล้ว

เตรียมตัวอย่างไรให้ Audit ราบรื่น?

1. บันทึกบัญชีตลอดปี ไม่ใช่รอแก้ตอนปลายปี — การตามแก้ข้อมูลย้อนหลังเป็นสิ่งที่ Auditor ไม่ชอบที่สุด
2. เก็บเอกสารครบทุกรายการ — ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ สัญญา ทุกอย่างต้องมี
3. กระทบยอดธนาคารทุกเดือน — ตัวเลขในบัญชีต้องตรงกับ Statement ธนาคาร
4. แยกบัญชีส่วนตัวออกจากบัญชีบริษัท — ถ้าปนกัน Auditor จะตั้งคำถามทุกรายการ
5. มีนักบัญชีที่ดีตลอดปี ไม่ใช่แค่ตอน Audit

MooMoo Next ช่วยให้บัญชีพร้อม Audit ตลอดเวลา เพราะบันทึกทุกรายการอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้น ลดเวลา Audit และลดโอกาสที่ Auditor จะพบปัญหา

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก