เปิดธุรกิจส่วนตัวต้องเสียภาษีอะไรบ้าง มือใหม่ต้องรู้

เริ่มทำธุรกิจใหม่ ๆ มักมีคำถามว่า "แล้วเราต้องเสียภาษีอะไรบ้าง?" สับสนมากเพราะมีหลายประเภทมาก

บทความนี้ไล่เรียงให้ครบว่าภาษีแต่ละอย่างคืออะไร เกี่ยวกับเราอย่างไร และต้องยื่นเมื่อไหร่

ภาษีหลักที่เจ้าของธุรกิจต้องรู้มี 4 ประเภท

1. ภาษีเงินได้

ไม่ว่าจะทำธุรกิจในนามบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล มีรายได้ก็ต้องเสียภาษีเงินได้ แต่คำนวณและยื่นต่างกัน

บุคคลธรรมดา: ใช้อัตราขั้นบันได ตั้งแต่ 0% จนถึงสูงสุด 35% คำนวณจากเงินได้สุทธิ ยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 (มีรายได้หลายประเภท) หรือ ภ.ง.ด.91 (มีแต่เงินเดือน)

ยื่นปีละ 2 ครั้ง คือ:

• ภ.ง.ด.94 — ยื่นภายใน 30 กันยายนของทุกปี (รายได้ครึ่งแรกของปี)
• ภ.ง.ด.90 — ยื่นภายใน 31 มีนาคมของปีถัดไป (รายได้ทั้งปี)

นิติบุคคล: อัตราภาษี 20% (บริษัททั่วไป) หรืออัตราพิเศษสำหรับ SME ที่ทุนไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท ยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นรอบบัญชี

2. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

ธุรกิจที่มีรายได้ เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียน VAT ภายใน 30 วันนับจากวันที่รายได้เกิน ถ้าไม่จดมีโทษค่าปรับและเงินเพิ่ม

เมื่อจดแล้ว:

• เก็บ VAT 7% จากลูกค้าในทุกการขาย
• ออกใบกำกับภาษีทุกครั้ง
• ยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป (บังคับยื่นออนไลน์ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2568)

VAT ที่เก็บจากลูกค้าไม่ใช่รายได้ของเรา แต่เป็นเงินที่รับมาส่งให้กรมสรรพากร เงินจริงที่ได้คือส่วนต่างระหว่าง VAT ขายกับ VAT ซื้อ

3. ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax)

เมื่อบริษัทจ่ายค่าบริการให้ผู้อื่น ต้องหักเงินส่วนหนึ่งไว้ก่อน แล้วนำส่งสรรพากรแทน เป็นการหักภาษีเงินได้ล่วงหน้าของผู้รับเงิน

อัตราที่พบบ่อย:

• ค่าเช่า: 5%
• ค่าจ้างทำของ / วิชาชีพอิสระ: 3%
• ค่าโฆษณา: 2%
• เงินปันผล: 10%

ยื่นแบบ ภ.ง.ด.1 (พนักงาน) ภ.ง.ด.3 (บุคคลธรรมดา) ภ.ง.ด.53 (นิติบุคคล) ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (บังคับยื่นออนไลน์ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2568)

4. ภาษีธุรกิจเฉพาะ

ธุรกิจบางประเภทต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ แทนที่จะเสีย VAT โดยเสียจากรายรับ ไม่ใช่จากส่วนต่าง

ธุรกิจที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ:

• ธนาคารพาณิชย์และการให้สินเชื่อ: 3%
• ประกันชีวิต: 3%
• รับจำนำ: 2.5%
• ค้าอสังหาริมทรัพย์: 3.3% (รวม local tax)
• ซื้อขายหลักทรัพย์: 0.1%

ยื่นแบบ ภ.ธ.40 ทุกเดือนเช่นเดียวกับ VAT

ทำธุรกิจในนามบุคคลธรรมดา vs นิติบุคคล ต่างกันอย่างไร

ประเด็น | บุคคลธรรมดา | นิติบุคคล

อัตราภาษีสูงสุด | 35% | 20% (หรือต่ำกว่าถ้าเป็น SME)

ยื่นภาษีเงินได้ | ภ.ง.ด.90 รายปี + ภ.ง.ด.94 ครึ่งปี | ภ.ง.ด.50 รายปี + ภ.ง.ด.51 ครึ่งปี

VAT | ต้องจดถ้าเกิน 1.8 ล้าน เหมือนกัน | ต้องจดถ้าเกิน 1.8 ล้าน เหมือนกัน

WHT | มีหน้าที่หักถ้าเป็นนายจ้าง | มีหน้าที่หักทุกรายการบริการ

ขั้นตอนตั้งต้นที่ควรทำ

1. แยกบัญชีส่วนตัวกับธุรกิจ ออกจากกัน ตั้งแต่วันแรก จะได้ไม่ปนกันยุ่ง
2. เก็บเอกสารรายรับรายจ่าย ทุกรายการ ทั้งใบเสร็จและใบกำกับภาษี
3. ติดตามรายได้ ถ้าใกล้ถึง 1.8 ล้านต้องเตรียมจด VAT
4. ใช้โปรแกรมบัญชีช่วย ไม่งั้นยาก โดยเฉพาะตอนที่มีทั้งยอดขาย ยอดซื้อ และ VAT ปนกัน
5. รู้กำหนดยื่นแต่ละแบบ หรือจ้างสำนักงานบัญชีช่วยจัดการให้

ธุรกิจที่จัดการภาษีได้ดีตั้งแต่ต้น จะประหยัดทั้งเวลาและค่าใช้จ่ายในระยะยาวมากกว่าธุรกิจที่ปล่อยสะสมค้าง

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก