เงินได้พึงประเมิน 8 ประเภท มาตรา 40 คืออะไร หักค่าใช้จ่ายได้เท่าไหร่

ยื่นภาษีปีแรก เจอคำว่า "เงินได้ประเภทที่ 8" หรือ "มาตรา 40(8)" แล้วงง ไม่รู้ว่ารายได้ตัวเองอยู่ประเภทไหน และหักค่าใช้จ่ายได้เท่าไหร่ บทความนี้อธิบายเงินได้บุคคลธรรมดา 8 ประเภทอย่างเข้าใจง่าย

เงินได้พึงประเมินคืออะไร

เงินได้พึงประเมินคือรายได้ทุกประเภทที่บุคคลธรรมดาต้องนำมาคำนวณภาษีเงินได้ ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 40 แบ่งเป็น 8 ประเภท แต่ละประเภทหักค่าใช้จ่ายได้ต่างกัน

เงินได้ 8 ประเภท

ประเภทที่ 1: เงินได้จากการจ้างแรงงาน (40(1))

คืออะไร: รายได้จากการทำงานให้นายจ้าง

รวมถึง: เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส เบี้ยเลี้ยง ค่าล่วงเวลา ค่าตำแหน่ง ค่าเช่าบ้าน

หักค่าใช้จ่าย: ได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท

ตัวอย่าง: มนุษย์เงินเดือน รายได้รวม 600,000 บาท → หักค่าใช้จ่ายได้ 100,000 บาท (เพดาน)

ประเภทที่ 2: เงินได้จากหน้าที่หรือตำแหน่ง (40(2))

คืออะไร: รายได้จากการรับทำงานให้ แต่ไม่ใช่ลูกจ้างโดยตรง

รวมถึง: ค่านายหน้า ค่าธรรมเนียม เบี้ยประชุม ค่าจ้างที่ปรึกษา

หักค่าใช้จ่าย: ได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท

ความต่างจากประเภท 1: ประเภท 1 คือลูกจ้างที่มีนายจ้าง ประเภท 2 คือรับงานเป็นครั้งคราว ไม่มีนายจ้างประจำ

ประเภทที่ 3: ค่าสิทธิ ลิขสิทธิ์ กู๊ดวิลล์ (40(3))

คืออะไร: รายได้จากสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา

รวมถึง: ค่าลิขสิทธิ์เพลง หนังสือ โปรแกรม ค่า royalty ค่ากู๊ดวิลล์

หักค่าใช้จ่าย: ได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท

ประเภทที่ 4: ดอกเบี้ย เงินปันผล (40(4))

คืออะไร: รายได้จากการลงทุนในสินทรัพย์ทางการเงิน

รวมถึง: ดอกเบี้ยเงินฝาก ดอกเบี้ยหุ้นกู้ เงินปันผลหุ้น ส่วนแบ่งกำไรจากกองทุน

หักค่าใช้จ่าย: ไม่สามารถหักค่าใช้จ่ายได้ (หรือหักเหมาจ่ายบางกรณี)

หมายเหตุ: ดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์ไม่เกิน 20,000 บาท/ปี ได้รับยกเว้นภาษี

ประเภทที่ 5: รายได้จากการให้เช่า (40(5))

คืออะไร: รายได้จากการให้ผู้อื่นใช้ทรัพย์สิน

รวมถึง: ค่าเช่าบ้าน คอนโด ที่ดิน รถ อุปกรณ์

หักค่าใช้จ่าย:

• เช่าบ้าน อาคาร: หักเหมา 30%
• เช่าที่ดิน: หักเหมา 20%
• เช่ายานพาหนะ: หักเหมา 30%
• เช่าทรัพย์สินอื่น: หักเหมา 10%

ข้อสำคัญ: ผู้มีรายได้ประเภท 40(5) ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ด้วย (ภาษีครึ่งปี)

ประเภทที่ 6: วิชาชีพอิสระ (40(6))

คืออะไร: รายได้จากการประกอบวิชาชีพที่ต้องใช้ความเชี่ยวชาญเฉพาะ

รวมถึง:

• วิชาชีพกฎหมาย (ทนายความ)
• การประกอบโรคศิลป (แพทย์ ทันตแพทย์)
• วิศวกรรม
• สถาปัตยกรรม
• การบัญชี
• ประณีตศิลปกรรม

หักค่าใช้จ่าย:

• แพทย์: หักเหมา 60% (เพราะต้นทุนสูง)
• วิชาชีพอื่น: หักเหมา 30%

ข้อสำคัญ: ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ด้วย

ประเภทที่ 7: รับเหมาก่อสร้าง (40(7))

คืออะไร: รายได้จากการรับเหมาที่ผู้รับเหมาต้องลงทุนซื้อวัสดุเองด้วย

หักค่าใช้จ่าย: หักเหมา 60% หรือหักตามจริง

ข้อสำคัญ: ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ด้วย

ประเภทที่ 8: ธุรกิจทั่วไป (40(8))

คืออะไร: เงินได้อื่น ๆ ทุกประเภทที่ไม่ใช่ 1-7

รวมถึง: รายได้จากการค้าขาย การเกษตร การอุตสาหกรรม การขนส่ง การขายอสังหาริมทรัพย์ รายได้จากการขายของออนไลน์

หักค่าใช้จ่าย: หักเหมา 60% หรือหักตามจริง

สำคัญมาก: แม่ค้าออนไลน์บน Shopee, TikTok Shop, Lazada รายได้อยู่ในประเภทนี้ → หักเหมา 60% ได้

ข้อสำคัญ: ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ด้วย (ถ้ารายได้ช่วง ม.ค.-มิ.ย. เกิน 60,000 บาท)

ตารางสรุปอัตราหักค่าใช้จ่าย

ประเภท | เงินได้ | อัตราหักเหมา

40(1) | เงินเดือน | 50% (ไม่เกิน 100,000)

40(2) | ค่านายหน้า ที่ปรึกษา | 50% (ไม่เกิน 100,000)

40(3) | ค่าลิขสิทธิ์ | 50% (ไม่เกิน 100,000)

40(4) | ดอกเบี้ย เงินปันผล | ไม่หัก

40(5) | ค่าเช่า | 10-30% ตามประเภท

40(6) | วิชาชีพ | 30-60% ตามวิชาชีพ

40(7) | รับเหมาก่อสร้าง | 60%

40(8) | ธุรกิจ การค้า ออนไลน์ | 60%

สรุป

เงินได้บุคคลธรรมดา 8 ประเภทตามมาตรา 40 แต่ละประเภทหักค่าใช้จ่ายได้ต่างกัน สำหรับแม่ค้าออนไลน์หรือเจ้าของธุรกิจที่เป็นบุคคลธรรมดา รายได้มักอยู่ในประเภท 40(8) ซึ่งหักค่าใช้จ่ายเหมาได้ 60% โดยไม่ต้องเก็บหลักฐาน รู้ประเภทเงินได้ของตัวเองก่อน แล้วจึงคำนวณภาษีได้ถูกต้อง

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก