บริหารสินค้าคงคลัง 3 เรื่องที่เจ้าของร้านต้องรู้ก่อนเงินจม

เปิดร้านมาสักพัก ยอดขายโอเค แต่เงินไม่เหลือเลย

หนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือเงินจมอยู่ในสต็อกสินค้า สั่งมาเกินความจำเป็น ขายได้ช้า หรือสั่งของไม่ทัน ขาดสต็อกจนพลาดการขาย

3 เรื่องต่อไปนี้ถ้าเข้าใจ การบริหารสต็อกจะง่ายขึ้นทันที

ทำไมสต็อกถึงกลายเป็นปัญหา

ร้านที่ไม่มีระบบจัดการสต็อกมักเจอปัญหาเหล่านี้:

• ของค้างสต็อก — เงินจมโดยไม่สร้างรายได้
• ของขาดสต็อก — ลูกค้าสั่งไม่ได้ พลาดยอดขาย
• ไม่รู้ของมีเท่าไหร่ — ตรวจสอบยาก ตัวเลขบัญชีผิดเพี้ยน
• สั่งของซ้ำ — ของล้นคลังกว่าจะรู้ตัว

เรื่องที่ 1: จัดกลุ่มสินค้าด้วย ABC Analysis

ไม่ใช่สินค้าทุกตัวต้องดูแลเท่ากัน ใช้ ABC Analysis แบ่งสินค้าออกเป็น 3 กลุ่ม:

กลุ่ม | มูลค่าจากยอดขาย | สัดส่วนรายการ | วิธีบริหาร

A | 80% | <10% | ดูแลใกล้ชิด สต็อกไว้ตลอด

B | 15-20% | ~20% | ติดตามสม่ำเสมอ

C | <10% | ~70% | ไม่ต้องเช็กบ่อย สั่งเมื่อจำเป็น

ตัวอย่าง: ร้านขายอุปกรณ์ครัว — สินค้า A อาจเป็นกระทะ ไม้พาย สินค้า C คือน้ำยาล้างจาน

รู้กลุ่ม A ก็จัดสต็อกได้แม่นยำขึ้น ไม่เสียเงินไปกับสินค้าที่ขายช้า

เรื่องที่ 2: รู้ต้นทุนที่แท้จริงของสินค้า

ต้นทุนสินค้าไม่ใช่แค่ราคาซื้อจากซัพพลายเออร์

ต้นทุนจริงรวม:

• ราคาสินค้า
• ค่าขนส่งเข้า
• ค่าบรรจุภัณฑ์
• ค่าจัดเก็บในคลัง (ถ้ามี)

ถ้าไม่รู้ต้นทุนจริง อาจตั้งราคาขายต่ำเกินไป หรือสต็อกสินค้าที่จริง ๆ แล้วขาดทุนอยู่โดยไม่รู้ตัว

ใช้ต้นทุนจริงในการตัดสินใจ:

• ต้นทุนสูง ขายช้า → สั่งน้อยลง
• ต้นทุนต่ำ ขายไว → เพิ่มรอบการสั่ง

เรื่องที่ 3: กำหนดจุดสั่งซื้อซ้ำ (Reorder Point)

ถ้ารู้แค่ว่า "ของใกล้หมดต้องสั่งแล้ว" แต่ไม่รู้ว่า "ต้องสั่งเมื่อเหลือเท่าไหร่" ก็ยังพลาดได้

Reorder Point คือจำนวนสินค้าในคลังที่พอสั่งของรอบใหม่ทันพอดีก่อนของจะขาด

สูตรคำนวณ:

Safety Stock (สต็อกสำรอง) = (ยอดขายสูงสุดต่อวัน × เวลารอนานสุด) − (ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน × เวลารอปกติ)

Reorder Point = (ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน × เวลารอปกติ) + Safety Stock

ตัวอย่าง: ขายเฉลี่ย 20 ชิ้น/วัน รอของ 5 วัน / ยอดสูงสุด 50 ชิ้น/วัน รอนานสุด 7 วัน

• Safety Stock = (50×7) − (20×5) = 350−100 = 250 ชิ้น
• Reorder Point = (20×5) + 250 = 350 ชิ้น

แปลว่าพอสต็อกเหลือ 350 ชิ้น ให้สั่งใหม่ทันที

สรุป

บริหารสต็อกให้ดีต้องทำ 3 อย่าง: แยกกลุ่มสินค้าตาม ABC รู้ต้นทุนที่แท้จริง และกำหนดจุดสั่งซื้อซ้ำ ทั้งสามเรื่องนี้ทำให้เงินไม่จมในสต็อก สินค้าไม่ขาดมือ และธุรกิจมีกระแสเงินสดหมุนเวียนได้ดีขึ้น

MooMooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก