8 เรื่องเข้าใจผิดเรื่องภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ที่คนทำธุรกิจเจอบ่อย

ทุกปีพอถึงช่วงยื่นภาษีมีนาคม โทรศัพท์สายด่วนสรรพากรระอุเลย คำถามซ้ำ ๆ ที่เจอตลอดคือเรื่องความเข้าใจผิดที่คนยังสับสนกัน ทั้งมนุษย์เงินเดือน ฟรีแลนซ์ แม่ค้าออนไลน์ รวม 8 ข้อที่เจอบ่อยมาก

1. ถูกหัก ณ ที่จ่ายแล้ว = จ่ายภาษีเสร็จแล้ว

ผิดถนัด

WHT ที่ถูกหักไปนั้นคือ "ภาษีล่วงหน้า" ไม่ใช่ภาษีสุดท้าย ยังต้องนำรายได้ทั้งปีมาคำนวณรวมกันอีกครั้งเมื่อยื่น ภ.ง.ด.90/91

ถ้าภาษีที่คำนวณสิ้นปีมากกว่า WHT ที่ถูกหักไป ต้องจ่ายเพิ่ม แต่ถ้าน้อยกว่า ก็ได้เงินคืน

ลองนึกดูสิว่า ถ้า Lazada หักภาษี 3% ให้ตลอดปี แต่ยอดขายรวมมากจนต้องเสียภาษีสูงกว่านั้น ก็ยังต้องจ่ายเพิ่มเองอยู่ดี

2. ค่าลดหย่อน กับ ค่าใช้จ่าย เป็นเรื่องเดียวกัน

ไม่เหมือนกันเลย

ค่าใช้จ่าย = หักออกจากรายได้ตามประเภทเงินได้ เช่น รายได้จากการขายสินค้า หักเหมาได้ 60% รายได้จากเงินเดือน หักเหมาได้ 50% (สูงสุด 100,000 บาท)

ค่าลดหย่อน = หักออกจากรายได้หลังหักค่าใช้จ่ายแล้ว ขึ้นกับสถานะและสิ่งที่ทำ เช่น ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ประกันชีวิต ดอกเบี้ยบ้าน กองทุน RMF/SSF

สูตรการคำนวณคือ: ``` รายได้ - ค่าใช้จ่าย - ค่าลดหย่อน = เงินได้สุทธิ เงินได้สุทธิ × อัตราภาษี = ภาษีที่ต้องจ่าย ```

3. รายได้น้อยกว่า 150,000 บาท ไม่ต้องยื่นแบบ

ผิดมาก — รายได้ 150,000 บาท ไม่ใช่ตัวเลขที่ต้องดู

ตัวเลขที่ต้องดูสำหรับการ "ต้องยื่นแบบ":

• รายได้เฉพาะจากเงินเดือน คนโสด > 120,000 บาทต่อปี → ต้องยื่น
• รายได้จากทางอื่นด้วย (เช่น ขายออนไลน์ ฟรีแลนซ์) คนโสด > 60,000 บาทต่อปี → ต้องยื่น

150,000 บาทคือขีด "เงินได้สุทธิ" ที่ยกเว้นภาษี ไม่ใช่รายได้ก้อนแรกที่เข้ากระเป๋า

แม้ยื่นแล้วอาจไม่ต้องจ่ายอะไรเพิ่ม แต่ก็ยังมีหน้าที่ยื่น ถ้าไม่ยื่นโดนค่าปรับ 2,000 บาทแน่นอน

4. ไม่สมัครพร้อมเพย์ ก็ไม่ได้เงินคืน

ไม่จริง

ถ้าไม่มีพร้อมเพย์ ยังมีทางรับเงินคืนได้ผ่านธนาคารกรุงไทยหรือ ธ.ก.ส. โดยใช้หนังสือแจ้งคืนภาษีที่ได้รับทางไปรษณีย์จากสรรพากร

แต่ต้องยอมรับว่าพร้อมเพย์สะดวกกว่าเยอะ เงินเข้าเร็ว ไม่ต้องไปธนาคาร

5. กู้บ้านร่วมกัน ต่างคนต่างหักลดหย่อนได้เต็มวงเงิน

ผิด — ต้องหาร

ถ้ากู้ร่วมกัน 2 คน ดอกเบี้ยบ้านปีนั้น 80,000 บาท ต่างคนต่างหักได้คนละ 40,000 บาทเท่านั้น ไม่ใช่คนละ 80,000 บาท

ไม่ว่าจะมีผู้กู้ร่วมกี่คน ต้องนำยอดดอกเบี้ยมาหารเฉลี่ยตามจำนวนคน

6. ซื้อประกันชีวิตเยอะ ๆ หักลดหย่อนได้เยอะขึ้น

มีเพดานอยู่

หักลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริง แต่รวมกันทุกกรมธรรม์ไม่เกิน 100,000 บาท ต่อปี

จะซื้อ 5 กรมธรรม์หรือ 10 กรมธรรม์ ก็หักได้แค่ 100,000 บาทสูงสุด และกรมธรรม์ต้องมีอายุ 10 ปีขึ้นไปถึงจะหักได้

7. ฟรีแลนซ์ไม่ต้องขอใบ 50 ทวิ (หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย)

ต้องขอ!

ฟรีแลนซ์ที่รับงานหลายที่ แต่ละที่ที่จ้างจะหัก WHT ไว้แล้ว — ตัวเลขพวกนี้อยู่ในใบ 50 ทวิ

ถ้าไม่รวบรวมไว้ เวลายื่น ภ.ง.ด.90 จะไม่รู้ว่าถูกหักไปเท่าไหร่ ทำให้คำนวณภาษีที่ต้องจ่ายหรือขอคืนผิด

บอกได้เลยว่าฟรีแลนซ์หลายคนเสียโอกาสขอคืนภาษีไปเยอะมาก แค่เพราะไม่ได้ขอใบ 50 ทวิ

8. ช้อปดีมีคืน ยิ่งช้อปเยอะ ยิ่งได้ลดหย่อนเยอะ

ไม่ใช่แบบนั้น

โครงการช้อปดีมีคืน ให้หักลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริง สูงสุด 30,000 บาท เท่านั้น ช้อปเกินกว่านั้นก็ไม่ได้ลดหย่อนเพิ่มอีกแล้ว

แถมยังต้องใช้ "ใบกำกับภาษีเต็มรูป" เท่านั้น ใบเสร็จธรรมดาบางกรณีใช้ได้ แต่ต้องดูเงื่อนไขแต่ละโครงการด้วย

และที่สำคัญกว่านั้น — ถ้าเงินได้สุทธิของคุณต่ำกว่า 150,000 บาทอยู่แล้ว ต่อให้ช้อปเต็มวงเงิน 30,000 บาท ก็ไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย เพราะไม่มีภาษีที่ต้องจ่ายอยู่แล้ว

สรุป

ความเข้าใจผิด | ที่ถูกต้อง

หัก ณ ที่จ่าย = จ่ายภาษีเสร็จ | เป็นแค่ล่วงหน้า ต้องคำนวณสิ้นปีอีกที

ค่าลดหย่อน = ค่าใช้จ่าย | คนละอย่าง หักคนละขั้น

รายได้ < 150,000 ไม่ต้องยื่น | ต้องยื่นถ้ารายได้ > 60,000

ไม่มีพร้อมเพย์ ไม่ได้คืนภาษี | มีทางอื่น แต่ช้ากว่า

กู้ร่วมต่างคนต่างหักเต็ม | ต้องหาร

ประกันชีวิตมีเยอะ หักได้เยอะ | สูงสุด 100,000 บาท

ฟรีแลนซ์ไม่ต้องขอ 50 ทวิ | ต้องขอ!

ช้อปดีมีคืน ช้อปเยอะได้เยอะ | สูงสุด 30,000 บาท

เรื่องภาษีดูซับซ้อน แต่ถ้าเข้าใจหลักการพื้นฐานให้ชัด ยื่นถูก ไม่โดนปรับ ยังอาจได้เงินคืนด้วยซ้ำ

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก