ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดากับรายได้หลายช่องทาง รวมยังไง ยื่นยังไง

ยุคนี้คนส่วนใหญ่ไม่ได้มีแค่เงินเดือนช่องทางเดียวแล้ว บางคนมีทั้งงานประจำ ขายของออนไลน์ รับงานฟรีแลนซ์ และยังมีค่าเช่าจากห้องที่ให้เช่าอยู่ด้วย พอถึงเวลายื่นภาษีก็งงว่าต้องรวมยังไง หักค่าใช้จ่ายยังไง และโดยรวมเสียภาษีเท่าไร

หลักการสำคัญ: รวมทุกแหล่งรายได้ในแบบเดียวกัน

ประมวลรัษฎากรไทยให้รวมรายได้ทุกประเภทในปีภาษีเดียวกันมาคำนวณภาษีด้วยกัน ไม่สามารถแยกยื่นเป็นหลาย ๆ แบบตามประเภทรายได้

ข้อยกเว้นมีเพียงบางกรณีที่กฎหมายอนุญาตให้ใช้ "Final Tax" แยกออกมาได้ เช่น เงินปันผลหุ้น ดอกเบี้ยเงินฝาก

ตัวอย่างผู้มีรายได้ 4 ช่องทาง

สมมติว่าปีนี้มีรายได้ดังนี้:

แหล่งรายได้ | จำนวน | ประเภท

เงินเดือน | 480,000 บาท | 40(1)

รับงานออกแบบฟรีแลนซ์ | 200,000 บาท | 40(2)

ขายสินค้าออนไลน์ | 600,000 บาท | 40(8)

ค่าเช่าห้อง | 120,000 บาท | 40(5)

รวม | 1,400,000 บาท

หักค่าใช้จ่ายแยกตามประเภท

แต่ละประเภทเงินได้หักค่าใช้จ่ายต่างกัน:

40(1) เงินเดือน 480,000 บาท:

• หักแบบเหมา 50% สูงสุด 100,000 บาท
• หักได้: 100,000 บาท (50%×480,000 = 240,000 แต่สูงสุดแค่ 100,000)
• รายได้หลังหักค่าใช้จ่าย: 380,000 บาท

40(2) ฟรีแลนซ์ 200,000 บาท:

• หักแบบเหมา 50% สูงสุด 100,000 บาท
• หักได้: 100,000 บาท
• รายได้หลังหักค่าใช้จ่าย: 100,000 บาท

40(8) ขายของออนไลน์ 600,000 บาท:

• หักแบบเหมา 60% = 360,000 บาท
• รายได้หลังหักค่าใช้จ่าย: 240,000 บาท

40(5) ค่าเช่า 120,000 บาท:

• ห้องหรือบ้านหักได้ 30%
• หักได้: 36,000 บาท
• รายได้หลังหักค่าใช้จ่าย: 84,000 บาท

รายได้หลังหักค่าใช้จ่ายทั้งหมด = 380,000 + 100,000 + 240,000 + 84,000 = 804,000 บาท

หักค่าลดหย่อน

สมมติว่ามีค่าลดหย่อนดังนี้:

• ส่วนตัว: 60,000 บาท
• คู่สมรสไม่มีรายได้: 60,000 บาท
• บุตร 1 คน: 30,000 บาท
• ประกันชีวิต: 20,000 บาท
• ประกันสุขภาพ: 15,000 บาท
• RMF: 120,000 บาท
• รวมลดหย่อน: 305,000 บาท

คำนวณเงินได้สุทธิและภาษี

เงินได้สุทธิ = 804,000 - 305,000 = 499,000 บาท

คำนวณภาษีขั้นบันได:

• 0-150,000: 0% → 0 บาท
• 150,001-300,000: 5% → 7,500 บาท
• 300,001-499,000: 10% → 19,900 บาท
• รวมภาษี = 27,400 บาท

ภาษีถูกหักไปแล้วตลอดปี — ต้องนำมาหักออก

ในระหว่างปี ภาษีถูกหักบางส่วนแล้ว:

• ภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากเงินเดือน: บริษัทหักทุกเดือน (ตัวเลขอยู่ในเอกสาร 50 ทวิ)
• ภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากฟรีแลนซ์: ผู้จ้างหัก 3% ทุกครั้งที่จ่าย = 200,000 × 3% = 6,000 บาท
• ภาษีหัก ณ ที่จ่ายค่าเช่า: ผู้เช่าหัก 5% = 120,000 × 5% = 6,000 บาท

สมมติภาษีที่หักจากเงินเดือนตลอดปี = 15,000 บาท

รวมภาษีที่ถูกหักไปแล้ว = 15,000 + 6,000 + 6,000 = 27,000 บาท

ภาษีที่ต้องจ่ายเพิ่ม = 27,400 - 27,000 = 400 บาท เท่านั้น

สิ่งที่ต้องเตรียมตอนยื่นภาษี

เอกสารรายได้:

• หนังสือรับรองเงินเดือน + 50 ทวิ (ใบหักภาษีเงินเดือน)
• สัญญาจ้างฟรีแลนซ์หรือใบแจ้งยอดจากผู้จ้าง
• Statement รายได้จากแพลตฟอร์มออนไลน์ (Shopee, Lazada ฯลฯ)
• สัญญาเช่าและหลักฐานรับเงินค่าเช่า

เอกสารค่าใช้จ่าย (ถ้าใช้ค่าใช้จ่ายจริง):

• ใบเสร็จต้นทุนสินค้า
• ใบเสร็จค่าเช่าสถานที่
• ใบเสร็จค่าโฆษณา

เอกสารลดหย่อน:

• ใบรับรองจากบริษัทประกัน
• ใบรับรอง RMF/SSF จากกองทุน

เคล็ดลับประหยัดภาษีเมื่อมีหลายช่องทาง

เปรียบเทียบค่าใช้จ่ายเหมา vs จริงทุกปี

ธุรกิจขายของออนไลน์อาจมีต้นทุนสินค้าสูง ถ้าต้นทุนจริงเกิน 60% ให้หักจริงแทนเหมา แต่ต้องมีเอกสารครบ

ใช้ RMF/SSF ให้เต็มสิทธิ์

ผู้ที่มีรายได้หลายช่องทางมักอยู่ในอัตราภาษีสูงกว่า ยิ่งลงทุนใน RMF/SSF มากเท่าไร ยิ่งประหยัดภาษีได้มาก

แยกบัญชีธุรกิจออกจากส่วนตัว

ต้องบอกเลยว่าการมีหลายช่องทางรายได้โดยไม่แยกบัญชีชัดเจนทำให้คำนวณภาษีผิดพลาดบ่อยมาก แยกบัญชีตั้งแต่ต้นปีช่วยได้มาก

MooMoo Next กับรายได้หลายช่องทาง

MooMoo Next รองรับการบันทึกรายได้จากหลายแหล่งพร้อมกัน และจำแนกแต่ละรายการตามประเภทเงินได้ 40 โดยอัตโนมัติ พอถึงสิ้นปีก็มีสรุปตัวเลขแยกประเภทพร้อมยื่น ภ.ง.ด.90 ได้เลย ไม่ต้องนั่งรวบรวมเองจากหลาย ๆ ที่

สรุป

รายได้หลายช่องทางต้องรวมกันยื่นในแบบ ภ.ง.ด.90 เดียว แต่ละประเภทหักค่าใช้จ่ายต่างกัน รวมกันเป็นรายได้หลังหักค่าใช้จ่าย แล้วหักค่าลดหย่อน ได้เงินได้สุทธิ คำนวณภาษีขั้นบันได สุดท้ายหักภาษีที่ถูกหักไปแล้วตลอดปี ถ้ามากกว่า = คืนภาษี ถ้าน้อยกว่า = จ่ายเพิ่ม

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก