อากรแสตมป์คืออะไร สัญญาไหนต้องติดแสตมป์ ไม่ติดมีความเสี่ยงอะไร

อากรแสตมป์เป็นภาษีที่หลายธุรกิจมองข้ามหรือลืม แต่ถ้าสัญญาสำคัญไม่ผ่านการติดอากรแสตมป์ให้ถูกต้อง อาจไม่สามารถใช้เป็นหลักฐานในศาลได้ และยังมีค่าปรับเพิ่มเติมด้วย

อากรแสตมป์คืออะไร

อากรแสตมป์ (Stamp Duty) คือภาษีที่เก็บจากตราสารหรือเอกสารทางกฎหมายบางประเภท ตามบัญชีท้ายหมวด 6 แห่งประมวลรัษฎากร ชำระโดยการ "ปิดอากรแสตมป์" (ซื้อดวงแสตมป์มาติดบนตราสาร) หรือชำระด้วยวิธีอื่นที่กรมสรรพากรอนุญาต

ตราสารที่ต้องเสียอากรแสตมป์ (ที่พบบ่อยในธุรกิจ)

1. สัญญาจ้างทำของหรือรับเหมา

• อัตรา: 1 บาท ต่อทุก 1,000 บาท (หรือเศษของ 1,000 บาท) ของมูลค่าสัญญา
• ตัวอย่าง: สัญญาจ้างทำของ 500,000 บาท → อากรแสตมป์ 500 บาท

2. สัญญาเช่าสังหาริมทรัพย์

• อัตรา: 1 บาท ต่อทุก 1,000 บาท ของค่าเช่าทั้งหมดตามสัญญา
• ตัวอย่าง: เช่ายานพาหนะ 1 ปี ค่าเช่ารวม 120,000 บาท → อากรแสตมป์ 120 บาท

3. สัญญากู้ยืมเงิน

• อัตรา: 1 บาท ต่อทุก 2,000 บาท ของเงินต้น (สูงสุด 10,000 บาท)
• ตัวอย่าง: กู้ 2,000,000 บาท → อากรแสตมป์ 1,000 บาท

4. สัญญาค้ำประกัน

• อัตรา: 1 บาท ต่อทุก 2,000 บาท ของวงเงินค้ำประกัน

5. ใบมอบอำนาจ

• อัตราเดียว: 10 บาท ต่อฉบับ

6. โฉนดที่ดิน (บางประเภทธุรกรรม)

• อัตราแตกต่างกันตามประเภทธุรกรรม

ตราสารที่ไม่ต้องเสียอากรแสตมป์ (ตัวอย่าง)

• สัญญาเช่าอาคาร (อสังหาริมทรัพย์): ได้รับยกเว้น
• ใบเสร็จรับเงินจากการขายสินค้า: ได้รับยกเว้น
• เอกสารส่วนตัวที่ไม่ใช่ตราสาร

ผลทางกฎหมายถ้าไม่ติดอากรแสตมป์

ผลกระทบสำคัญที่หลายคนไม่รู้:

ไม่สามารถใช้เป็นหลักฐานในศาล: ตราสารที่ไม่ได้เสียอากรแสตมป์ หรือเสียไม่ครบ ไม่สามารถนำมาอ้างเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งได้ จนกว่าจะชำระอากรและค่าปรับก่อน

ค่าปรับ: ถ้าตรวจพบว่าไม่ได้ชำระอากรที่ถูกต้อง ต้องชำระอากรที่ขาดพร้อมค่าปรับอีก 2 เท่า (รวมเป็น 3 เท่าของอากรที่ขาด)

วิธีชำระอากรแสตมป์

วิธีที่ 1: ปิดอากรแสตมป์

ซื้อดวงอากรแสตมป์ที่สรรพากรหรือที่ทำการไปรษณีย์ นำมาติดบนตราสาร แล้วขีดฆ่าด้วยลายมือหรือตราประทับ

วิธีที่ 2: ชำระเป็นตัวเงิน

นำตราสารไปยื่นที่สรรพากรพื้นที่และชำระเป็นเงินสด หรือผ่านระบบ e-Stamp ออนไลน์สำหรับบางประเภทตราสาร

วิธีที่ 3: e-Stamp

กรมสรรพากรมีระบบ e-Stamp ที่ชำระอากรออนไลน์สำหรับตราสารบางประเภท ช่วยให้สะดวกขึ้นโดยไม่ต้องไปซื้อดวงแสตมป์

ใครเป็นผู้ชำระอากรแสตมป์

กฎหมายกำหนดว่าใครเป็น "ผู้มีหน้าที่เสียอากร" ซึ่งมักเป็นคู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองฝ่ายร่วมกัน ขึ้นอยู่กับประเภทตราสาร

ในทางปฏิบัติ คู่สัญญามักตกลงกันเองว่าฝ่ายไหนเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายอากรแสตมป์

กรณีสัญญาระหว่างธุรกิจ

สำหรับสัญญาธุรกิจระหว่างบริษัท ต้องบอกเลยว่าควรตรวจสอบเสมอว่าสัญญาฉบับนั้นอยู่ในบัญชีตราสารที่ต้องเสียอากรหรือไม่ โดยเฉพาะ:

• สัญญาจ้างทำของมูลค่าสูง
• สัญญากู้ยืมเงินระหว่างบริษัทหรือจากกรรมการ
• สัญญาค้ำประกัน

MooMoo Next กับการจัดการสัญญาธุรกิจ

MooMoo Next ช่วยบันทึกและติดตามสัญญาต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ รวมถึงค่าใช้จ่ายอากรแสตมป์เป็นรายจ่ายของกิจการ ทำให้ไม่มีรายการตกหล่นเมื่อรวบรวมค่าใช้จ่ายสิ้นปี

สรุป

อากรแสตมป์เป็นภาษีที่ต้องชำระสำหรับตราสารบางประเภท ที่พบบ่อยในธุรกิจคือสัญญาจ้างทำของ สัญญาเช่าสังหาริมทรัพย์ และสัญญากู้ยืมเงิน ถ้าไม่ติดแสตมป์ให้ถูกต้อง ตราสารนั้นไม่สามารถใช้เป็นหลักฐานในศาลได้จนกว่าจะชำระอากรและค่าปรับ ค่าแสตมป์โดยรวมไม่สูงมาก แต่ผลกระทบทางกฎหมายจากการไม่ชำระมีนัยสำคัญ

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก