ใบกำกับภาษีคืออะไร ใครต้องออก ออกไม่ได้มีโทษอะไร

เวลาซื้อสินค้าหรือบริการจากผู้ประกอบการที่จด VAT มักจะเห็นคำว่า "ใบกำกับภาษี" หรือ "Tax Invoice" อยู่บนเอกสาร แต่หลายคนยังไม่รู้ว่ามันคืออะไร ใครมีหน้าที่ออก และถ้าไม่ออกจะเกิดอะไรขึ้น

บทความนี้อธิบายพื้นฐานของใบกำกับภาษีที่เจ้าของธุรกิจทุกคนควรรู้

ใบกำกับภาษีคืออะไร

ใบกำกับภาษี (Tax Invoice) คือเอกสารที่ ผู้ประกอบการที่จดทะเบียน VAT ออกให้ผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ เพื่อแสดงว่า:

• สินค้าหรือบริการนั้นมีมูลค่าเท่าไหร่
• VAT 7% ที่เรียกเก็บจากผู้ซื้อเป็นจำนวนเท่าไหร่

ประโยชน์สำหรับผู้ซื้อ: นำไปใช้เป็น "ภาษีซื้อ" เพื่อหักออกจาก "ภาษีขาย" ในการยื่น PP30 ทุกเดือน ช่วยลดภาระ VAT ที่ต้องส่ง

ประโยชน์สำหรับผู้ขาย: เป็นหลักฐานภาษีขายที่ต้องนำส่งกรมสรรพากร

รายละเอียดที่ต้องมีในใบกำกับภาษี

ใบกำกับภาษีต้องมีข้อมูลครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนด:

• คำว่า "ใบกำกับภาษี" อย่างชัดเจน
• ชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี (เลขนิติบุคคล 13 หลัก) ของผู้ออก
• ชื่อ ที่อยู่ ของผู้ซื้อ
• เลขที่และวันที่ออกใบกำกับภาษี
• รายการสินค้า/บริการ จำนวนและราคาต่อหน่วย
• มูลค่าสินค้า/บริการก่อน VAT
• จำนวน VAT 7%
• มูลค่ารวมทั้งหมด

ใครมีหน้าที่ออกใบกำกับภาษี

ผู้ที่มีหน้าที่ออก คือ ผู้ที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เท่านั้น — ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลก็ตาม ถ้าจด VAT แล้วต้องออกทุกครั้งที่มีการขายสินค้าหรือบริการ ไม่มีทางเลือก

ต้องจด VAT เมื่อไหร่: เมื่อรายได้เกิน 1,800,000 บาทต่อปี ต้องยื่นขอจด VAT ภายใน 30 วันนับจากวันที่รายได้ครบ 1.8 ล้าน

ตัวอย่าง: ยอดขายครบ 1.8 ล้านในวันที่ 15 สิงหาคม → ต้องยื่นขอจด VAT ภายใน 14 กันยายน

กรณีพิเศษ: ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อได้

ถ้าขายสินค้าหรือบริการรายย่อย ต่อรายการไม่เกิน 1,000 บาท และผู้ซื้อไม่ขอใบกำกับภาษี สามารถออก ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ได้ ซึ่งไม่ต้องระบุชื่อและที่อยู่ผู้ซื้อ

แต่ต้องเป็นกิจการประเภทใดประเภทหนึ่ง เช่น:

• ฐานภาษีในเดือนใดก็ตามไม่เกิน 300,000 บาท
• ร้านค้าแผงลอย รถเข็น
• กิจการขนส่งมวลชน
• สถานบริการน้ำมัน

ใครออกใบกำกับภาษีไม่ได้

1. ผู้ที่ไม่ได้จด VAT

ถ้าไม่ได้จด VAT ออกใบกำกับภาษีไม่ได้เด็ดขาด และถ้าผู้ซื้อรับมาใช้งาน จะถือว่าผิดกฎหมายทั้งสองฝ่าย

ผลเสียสำหรับผู้ซื้อ: ถ้านำใบกำกับภาษีจากผู้ที่ไม่ได้จด VAT ไปใช้เป็นภาษีซื้อ → ถือว่าผิดกฎหมายและอาจถูกปรับ

วิธีตรวจสอบง่าย ๆ ว่าผู้ขายจด VAT หรือไม่: ค้นหาเลขผู้เสียภาษี 13 หลักที่เว็บกรมสรรพากร (rd.go.th)

2. ผู้จด VAT แต่ไม่มีการขายสินค้าหรือบริการจริง

ถ้าออกใบกำกับภาษีโดยไม่มีการขายจริง เรียกว่า "ใบกำกับภาษีปลอม" — ทั้งผู้ออกและผู้นำไปใช้มีความผิดทางอาญา

โทษถ้าไม่ออกใบกำกับภาษีทั้งที่ต้องออก

กรณี | โทษ

ไม่ออกใบกำกับภาษีเมื่อลูกค้าไม่ขอ (แต่ควรออก) | ปรับ 5,000 บาทต่อครั้ง

ลูกค้าขอแต่ไม่ออกให้ | ปรับ 5,000 บาท + จำคุกไม่เกิน 1 เดือน

ออกใบกำกับภาษีปลอม | จำคุก 3 เดือน-7 ปี + ปรับ 2,000-200,000 บาท

ความสัมพันธ์กับ PP30

เมื่อออกใบกำกับภาษีทุกใบ ต้องบันทึกลงใน รายงานภาษีขาย และรวมยอดเพื่อยื่น ภ.พ.30 (PP30) ทุกเดือนภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป (บังคับยื่นออนไลน์ ตั้งแต่ 1 มกราคม 2568)

ตัวอย่าง:

• เดือนนี้ออกใบกำกับภาษีรวม 100,000 บาท (ก่อน VAT)
• ภาษีขาย = 100,000 × 7% = 7,000 บาท
• ภาษีซื้อจากการซื้อวัตถุดิบ = 3,000 บาท
• VAT ที่ต้องส่ง = 7,000 - 3,000 = 4,000 บาท

สรุป

ใบกำกับภาษีคือเอกสารสำคัญในระบบ VAT ที่ผู้จด VAT ต้องออกทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือบริการ ไม่ออกมีโทษปรับและจำคุก ส่วนผู้ที่ไม่ได้จด VAT ไม่มีสิทธิ์ออกใบกำกับภาษีได้เลย ถ้ากิจการของคุณรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจด VAT และเริ่มออกใบกำกับภาษีทันที

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก