หจก. กับ บจก. ต่างกันอย่างไร เลือกจดทะเบียนนิติบุคคลแบบไหนดี

"นิติบุคคล" คือคำรวมของรูปแบบธุรกิจที่กฎหมายแยกออกจากตัวเจ้าของ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) รับจดทะเบียนนิติบุคคลหลายแบบ ทั้งห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล ห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.) บริษัทจำกัด (บจก.) และบริษัทมหาชนจำกัด (บมจ.) แต่สำหรับเจ้าของกิจการรายย่อยและร้านค้าออนไลน์ที่กำลังคิดจะเปลี่ยนจากบุคคลธรรมดาเป็นนิติบุคคล สองแบบที่ถูกเทียบกันบ่อยที่สุดคือ หจก. กับ บจก. เพราะจดทะเบียนง่าย ใช้คนน้อย และเหมาะกับธุรกิจขนาดเล็กถึงกลาง หน้านี้เทียบให้เห็นความต่างจริงทั้งจำนวนผู้ร่วมลงทุน ความรับผิด ค่าธรรมเนียม ผู้สอบบัญชี และอัตราภาษี ก่อนตัดสินใจไปจดที่ DBD ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือ หจก. ภาษาอังกฤษมักเขียนว่า Limited Partnership ตั้งขึ้นโดยหุ้นส่วนอย่างน้อย 2 คน แบ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการซึ่งต้องรับผิดในหนี้สินแบบไม่จำกัดจำนวนอย่างน้อย 1 คน กับหุ้นส่วนจำกัดความรับผิดซึ่งรับผิดไม่เกินเงินลงทุนที่ตกลงไว้ ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนที่ DBD อยู่ที่ 1,000 บาท ไม่ว่าทุนจดทะเบียนจะมากหรือน้อย และถ้าเป็น หจก. ขนาดเล็ก คือทุนไม่เกิน 5 ล้านบาท สินทรัพย์รวมและรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี กฎหมายเปิดให้ใช้ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ลงนามรับรองงบการเงินได้เลย ไม่ต้องจ้างผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ซึ่งช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านบัญชีในช่วงเริ่มต้นได้พอสมควร บริษัทจำกัด หรือ บจก. ภาษาอังกฤษเขียนว่า Co., Ltd. (ชื่อเต็ม Company Limited) ตั้งขึ้นโดยผู้ถือหุ้นอย่างน้อย 2 คน หลังกฎหมายแก้ไขลดจากเดิม 3 คน มีผลตั้งแต่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 ผู้ถือหุ้นทุกคนรับผิดจำกัดเฉพาะมูลค่าหุ้นส่วนที่ยังชำระไม่ครบเท่านั้น ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนที่ DBD อยู่ที่ 5,000 บาทแบบเหมาจ่าย ไม่ว่าทุนจดทะเบียนจะมากหรือน้อย (นับตั้งแต่มีการปรับกฎกระทรวงปี 2561) บวกค่าธรรมเนียมหนังสือบริคณห์สนธิอีก 500 บาท รวมแล้วประมาณ 5,500 บาทสำหรับบริษัทพื้นฐาน ควรตรวจสอบอัตราค่าธรรมเนียมล่าสุดที่ dbd.go.th ก่อนยื่นจดทะเบียน ซึ่งต่างจาก หจก. ตรงที่ไม่ว่าบริษัทจะเล็กหรือใหญ่ งบการเงินประจำปีต้องผ่านการตรวจสอบและลงนามโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) เท่านั้น บจก. จึงมักเป็นตัวเลือกของธุรกิจที่วางแผนขยายทีม หาผู้ร่วมลงทุนเพิ่ม หรือทำงานกับคู่ค้าองค์กรที่คุ้นเคยกับโครงสร้างบริษัทมากกว่า ไม่มีคำตอบตายตัวว่าใครควรจดนิติบุคคลตอนไหน แต่แนวทางที่นักบัญชีใช้ประเมินคร่าว ๆ กันบ่อยคือ เมื่อกำไรสุทธิต่อปีเริ่มแตะระดับประมาณ 750,000 บาทขึ้นไป ภาระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบขั้นบันได ซึ่งสูงสุด 35% จะเริ่มแพงกว่าภาษีเงินได้นิติบุคคลอย่างเห็นได้ชัด อัตราปกติอยู่ที่ 20% และยังมีเงื่อนไขลดหย่อนสำหรับ SME ที่ทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาทอีกด้วย จุดนี้เองที่การจดนิติบุคคลเริ่มคุ้มทั้งด้านภาษีและความน่าเชื่อถือ แต่ตัวเลข 750,000 บาทเป็นเพียงจุดสังเกตเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษี ควรคำนวณจากตัวเลขจริงร่วมกับนักบัญชีและตรวจสอบอัตราปัจจุบันที่ rd.go.th ก่อนตัดสินใจ สำหรับร้านค้าออนไลน์บน Shopee, Lazada, TikTok Shop หรือ LINE MyShop ที่กำไรเริ่มโตจนคิดจะจด หจก. หรือ บจก. สิ่งที่เปลี่ยนทันทีหลังจดทะเบียนคือภาระบัญชีที่เพิ่มขึ้นชัดเจน ทั้งบัญชีรายรับ-รายจ่ายรายเดือน การจดทะเบียน VAT เมื่อรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี งบการเงินประจำปีที่ต้องนำส่ง DBD และการยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคล (ภ.ง.ด.50/51) ต่างจากตอนเป็นบุคคลธรรมดาที่ยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแค่ปีละครั้งเท่านั้น MooMooNext ช่วยจัดระเบียบข้อมูลยอดขายจากรายงาน marketplace เอกสารรับ-จ่าย และข้อมูล VAT ให้อยู่ในรูปแบบที่พร้อมส่งต่อให้นักบัญชีตรวจทาน โดย MooMooNext ไม่ได้จดทะเบียนนิติบุคคลหรือยื่นแบบภาษีแทนผู้ใช้งาน