สายงานบัญชีมีตำแหน่งอะไรบ้าง? เจ้าของร้านควรรู้จักไว้

เจ้าของร้านค้าออนไลน์หลายคนรู้แค่ว่า "ต้องจ้างนักบัญชี" แต่ไม่รู้ว่านักบัญชีที่ต้องการเป็นแบบไหน ทำอะไร และต่างจาก "ผู้สอบบัญชี" หรือ "ผู้ตรวจสอบภายใน" ยังไง

พอไม่รู้ ก็จ้างผิดคน หรือจ่ายเกิน หรือสับสนว่าทำไมทำบัญชีแล้วยังต้องจ้างคนมาตรวจอีก

มาทำความรู้จักสายงานบัญชีให้ครบในบทความเดียว

3 สายหลักในงานบัญชี

1. นักบัญชี (Accountant)

หน้าที่หลัก: รวบรวมข้อมูล บันทึกรายการค้า ตรวจสอบเอกสาร จัดทำงบการเงิน และยื่นภาษีให้กิจการ

พูดง่าย ๆ ก็คือคนที่ "ทำ" บัญชีให้ร้าน

แบ่งย่อยตามขนาดกิจการ:

กิจการเล็ก / สำนักงานบัญชี: มักมีนักบัญชีคนเดียวดูแลทุกอย่าง ตั้งแต่บันทึกรายการไปจนถึงยื่นภาษี สำนักงานบัญชีที่ให้บริการร้านค้าออนไลน์ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มนี้

กิจการขนาดกลาง: มีโครงสร้างชัดขึ้น — สมุห์บัญชีหรือผู้จัดการแผนกดูภาพรวม มีพนักงานบัญชีไม่เกิน 5 คนช่วยรวบรวมเอกสารและบันทึก

กิจการขนาดใหญ่: มีแผนกบัญชีเต็มรูปแบบ แบ่งเป็นหลายตำแหน่ง:

• CFO / Financial Controller — ผู้บริหารสูงสุดของฝ่ายบัญชีและการเงิน ดูภาพรวม บริหารต้นทุน กระแสเงินสด วางแผนระดมทุน เป็นตำแหน่งที่ต้องสะสมประสบการณ์หลายปี
• Accounting Manager — ผู้จัดการฝ่ายบัญชี ดูแลทีม ตรวจสอบรายการ ควบคุมการปิดบัญชี
• สมุห์บัญชี / หัวหน้าแผนก — ปิดบัญชี ยื่นแบบภาษี ประสานงานกับสรรพากร
• พนักงานบัญชี — ระดับปฏิบัติการ ออกเอกสาร บันทึกรายการ แบ่งตามฝ่ายเจ้าหนี้ ลูกหนี้ หรือการเงิน

2. ผู้สอบบัญชี (External Auditor)

หน้าที่หลัก: ตรวจสอบงบการเงินที่นักบัญชีทำ และออกความเห็นว่างบถูกต้องหรือไม่

สิ่งที่ต่างจากนักบัญชีชัดมาก: ผู้สอบบัญชีต้องเป็นคนอิสระ ไม่ได้เป็นพนักงานของบริษัท เพราะถ้าตรวจสอบงบที่ตัวเองทำ ก็ไม่มีความน่าเชื่อถือ

ผู้สอบบัญชีมีใบอนุญาตวิชาชีพ ทั้งแบบ TA (ผู้สอบบัญชีภาษีอากร สำหรับห้างฯ ขนาดเล็ก) และ CPA (ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต สำหรับบริษัทจำกัดทุกขนาด)

บริษัทสอบบัญชีขนาดใหญ่มีโครงสร้าง: Partner → Manager → Supervisor → Staff

เจ้าของกิจการต้องจ้างเมื่อ: จดทะเบียนเป็นนิติบุคคล (ห้างหุ้นส่วน หรือบริษัทจำกัด) ต้องมีผู้สอบบัญชีทุกปีตามกฎหมาย

3. ผู้ตรวจสอบภายใน (Internal Auditor)

หน้าที่หลัก: ตรวจสอบระบบการควบคุมภายในขององค์กร ประเมินความเสี่ยง และรายงานต่อคณะกรรมการบริษัท

ต่างจากผู้สอบบัญชีตรงที่: ผู้ตรวจสอบภายในเป็นพนักงานของบริษัท แต่ทำงานอิสระจากฝ่ายบัญชี รายงานตรงต่อคณะกรรมการ

พบบ่อยในบริษัทข้ามชาติ บริษัทมหาชน หรือกลุ่มบริษัทขนาดใหญ่

เจ้าของกิจการ SME ส่วนใหญ่ไม่ต้องจ้างตำแหน่งนี้ เว้นแต่ธุรกิจโตมากแล้ว

เจ้าของร้านออนไลน์ต้องการใคร?

สถานการณ์ | ต้องการใคร

ร้านค้าบุคคลธรรมดา ยังไม่จด VAT | นักบัญชีหรือสำนักงานบัญชีช่วยยื่นภาษีปลายปี

จด VAT แล้ว ยื่น PP30 ทุกเดือน | สำนักงานบัญชีทำบัญชีและยื่นภาษีรายเดือน

จดทะเบียนบริษัทแล้ว | นักบัญชี + ผู้สอบบัญชี (CPA) ทุกปีตามกฎหมาย

บริษัทโตมีทีมหลายคน | นักบัญชีประจำ + ผู้สอบบัญชีภายนอก

สิ่งที่ทำให้นักบัญชีดีในยุคนี้

งานบัญชีในยุคดิจิทัลไม่ใช่แค่บันทึกตัวเลขอีกต่อไป นักบัญชีที่ดีในยุคนี้ต้อง:

• รู้จักใช้โปรแกรมบัญชีและเทคโนโลยี Cloud
• วิเคราะห์ข้อมูลทางการเงินให้เจ้าของกิจการตัดสินใจได้
• เข้าใจธุรกิจ ไม่ใช่แค่บันทึกตัวเลข
• อัปเดตกฎหมายภาษีที่เปลี่ยนบ่อย
• สื่อสารกับเจ้าของร้านได้รู้เรื่อง ไม่ใช้ศัพท์วิชาการอย่างเดียว

ถ้ากำลังหานักบัญชีหรือสำนักงานบัญชี ลองดูว่าเขาใช้โปรแกรมอะไร ส่งรายงานให้ทันเวลาไหม และอธิบายตัวเลขให้เข้าใจได้ไหม ถ้าทำได้ นั่นคือคนที่ใช่

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก