เงินสดกับกระแสเงินสดต่างกันอย่างไร และ 4 วิธีวัดว่าธุรกิจกำลังจะมีปัญหา

ธุรกิจที่กำไรดีก็เจ๊งได้ ถ้าบริหารเงินสดไม่เป็น

สถิติจาก U.S. Bank ชี้ว่า 82% ของธุรกิจที่ล้มเหลวมีสาเหตุมาจากการบริหารเงินสดที่ไม่ดีพอ ไม่ใช่เพราะสินค้าไม่ดีหรือลูกค้าน้อย

เงินสดกับกระแสเงินสดต่างกันอย่างไร

เงินสด = เงินที่คงเหลืออยู่ในมือหรือในบัญชีธนาคาร ณ ขณะนั้น เหมือนเงินในกระเป๋า

กระแสเงินสด = การไหลเข้าออกของเงิน ว่าช่วงเวลาหนึ่งรับเงินมากกว่าหรือจ่ายเงินมากกว่ากัน เหมือนน้ำที่ไหลเข้าและออกจากอ่างน้ำ

รู้แค่ว่ามีเงินสดเท่าไหร่อาจไม่พอ ต้องรู้ด้วยว่าเงินสดนั้นกำลังลดลงหรือเพิ่มขึ้น และลดเร็วแค่ไหน

ทำไมเงินสดถึงมีปัญหาแม้ยอดขายดี

สถานการณ์ที่พบบ่อย:

• ขายเป็นเงินเชื่อ แต่ซื้อของต้องจ่ายสด
• ลูกหนี้ค้างจ่าย เก็บเงินไม่ได้ตามกำหนด
• มีรายจ่ายประจำทุกเดือนแต่รายรับไม่สม่ำเสมอ
• ลงทุนสินทรัพย์ก้อนใหญ่จนเงินหมุนไม่ทัน

4 ตัวชี้วัดที่ต้องดูก่อนสาย

1. เงินสดและเงินฝากธนาคาร

เริ่มง่าย ๆ ที่สุด — เปิดดูว่าตอนนี้มีเงินสดคงเหลือในกิจการกี่บาท เพียงพอจ่ายค่าใช้จ่ายในสัปดาห์หน้าหรือเดือนหน้าไหม

ข้อควรระวัง: ต้องแยกเงินส่วนตัวกับเงินกิจการออกจากกัน มิฉะนั้นตัวเลขจะคลาดเคลื่อน

2. กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน (OCF)

ดูว่าจากการขายสินค้าและให้บริการ เงินรับมากกว่าหรือน้อยกว่าเงินจ่ายค่าต้นทุนต่าง ๆ

ถ้า OCF เป็นลบ แสดงว่าธุรกิจจ่ายเงินออกมากกว่าที่รับเข้า ซึ่งถ้าเกิดขึ้นบ่อย ๆ จะเริ่มขาดสภาพคล่อง

3. กระแสเงินสดสุทธิ (Net Cash Flow)

รวมกระแสเงินสดทั้ง 3 ส่วน คือ จากการดำเนินงาน การลงทุน และการจัดหาเงิน

สำคัญเพราะบางครั้ง OCF ดี แต่ถ้าไปลงทุนมากเกินไปก็ทำให้เงินสดหมดได้เช่นกัน

4. ระยะเวลาจนกว่าเงินจะหมด (Runway)

สูตร: Runway = เงินสดคงเหลือ ÷ รายจ่ายส่วนเกิน (รายจ่าย − รายรับ) ต่อเดือน

ตัวอย่าง: เงินสดเหลือ 100,000 บาท รายได้ 20,000 บาทต่อเดือน รายจ่าย 30,000 บาทต่อเดือน Runway = 100,000 ÷ 10,000 = 10 เดือน

แปลว่าถ้ายังทำอยู่แบบนี้ เงินจะหมดใน 10 เดือน

เมื่อรู้ตัวว่ากำลังจะมีปัญหา ทำอะไรได้บ้าง

• หาแหล่งเงินทุนล่วงหน้า ก่อนเงินจะหมดจริง
• เร่งเก็บเงินจากลูกหนี้
• ตรวจสอบรายจ่ายที่ลดได้ชั่วคราว
• เจรจาขยายเครดิตเทอมกับซัพพลายเออร์

สิ่งที่แย่ที่สุดคือรู้ตัวตอนเงินหมดแล้ว ไม่มีเวลาเตรียมตัว

สรุป

รู้ตัวเลขบัญชีเพียงอย่างเดียวไม่พอ ต้องติดตามสถานะเงินสดและกระแสเงินสดด้วย ถ้าดูตัวชี้วัดทั้ง 4 อย่างสม่ำเสมอ จะรู้ก่อนว่าธุรกิจกำลังจะมีปัญหาเงินสด และแก้ได้ทันก่อนสายเกินไป

MooMooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก