ภาษีซื้อ ภาษีขาย ต่างกันยังไง คู่มือสำหรับผู้จด VAT

ผู้ประกอบการที่จด VAT ใหม่มักสับสนระหว่าง "ภาษีซื้อ" กับ "ภาษีขาย" ซึ่งเป็นสองคำที่ต้องเข้าใจให้ถ่องแท้ก่อนจะยื่น ภ.พ.30 ได้ถูกต้อง

ถ้าสับสนสองคำนี้ อาจทำให้คำนวณ VAT ที่ต้องนำส่งผิดพลาด ซึ่งมีผลต่อการยื่นแบบและอาจโดนเบี้ยปรับได้

หลักการพื้นฐานของ VAT

ระบบภาษีมูลค่าเพิ่มทำงานแบบ "แบกรับเป็นทอด ๆ" ตลอดห่วงโซ่อุปทาน

ตัวอย่างง่าย ๆ:

• ผู้ผลิต ขายสินค้าให้ร้านค้า เก็บ VAT 7% ส่งให้กรมสรรพากร
• ร้านค้า ซื้อสินค้า (จ่าย VAT = ภาษีซื้อ) แล้วขายต่อ เก็บ VAT จากลูกค้า (= ภาษีขาย) นำส่งส่วนต่างให้กรมสรรพากร
• ลูกค้า รับภาระ VAT ทั้งหมดในท้ายที่สุด

ภาษีซื้อ (Input VAT) คืออะไร?

ภาษีซื้อ คือ VAT ที่ผู้ประกอบการ จ่ายออกไป เมื่อซื้อสินค้าหรือรับบริการจากผู้ประกอบการอื่นที่จด VAT

สรุปง่าย ๆ: ภาษีที่กิจการเราจ่าย = ภาษีซื้อ

ตัวอย่าง:

• ซื้อสินค้ามาขาย 10,000 บาท + VAT 700 บาท → ภาษีซื้อ 700 บาท
• จ้างโฆษณา 5,000 บาท + VAT 350 บาท → ภาษีซื้อ 350 บาท

ภาษีขาย (Output VAT) คืออะไร?

ภาษีขาย คือ VAT ที่ผู้ประกอบการ เรียกเก็บจากลูกค้า เมื่อขายสินค้าหรือให้บริการ

สรุปง่าย ๆ: ภาษีที่กิจการเราเก็บ = ภาษีขาย

ตัวอย่าง:

• ขายสินค้า 20,000 บาท + VAT 1,400 บาท → ภาษีขาย 1,400 บาท

วิธีคำนวณ VAT ที่ต้องนำส่ง

สูตรง่าย ๆ: VAT ที่ต้องนำส่ง = ภาษีขาย - ภาษีซื้อ

กรณีที่ 1: ภาษีขาย > ภาษีซื้อ → ต้องนำส่งส่วนต่างให้กรมสรรพากร

กรณีที่ 2: ภาษีซื้อ > ภาษีขาย → มีเครดิตภาษี ขอคืน หรือยกไปใช้เดือนถัดไปได้

ตัวอย่าง:

• ภาษีขายเดือนมกราคม = 5,000 บาท
• ภาษีซื้อเดือนมกราคม = 3,200 บาท
• VAT ที่ต้องนำส่ง = 5,000 - 3,200 = 1,800 บาท

ภาษีซื้อทุกรายการนำมาหักได้หมดหรือเปล่า?

ไม่ได้ทั้งหมด กฎหมายกำหนดภาษีซื้อบางรายการที่ "ต้องห้าม" นำมาหัก:

ภาษีซื้อที่นำมาหักไม่ได้:

• ไม่มีใบกำกับภาษีหรือใบกำกับภาษีไม่ถูกต้อง
• ใช้ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (ใบเสร็จจากเครื่องคิดเงิน)
• ค่าใช้จ่ายเพื่อการรับรอง (ค่าอาหาร ที่พักลูกค้า)
• รถยนต์นั่งส่วนบุคคล
• สินค้าที่ซื้อมาเพื่อประโยชน์ส่วนตัว ไม่ใช่กิจการ
• ซื้อจากผู้ไม่ได้จด VAT

ภาษีซื้อที่นำมาหักได้:

• มีใบกำกับภาษีแบบเต็มรูปที่ถูกต้อง
• เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการโดยตรง
• ผู้ขายจด VAT และยังอยู่ในระบบ

รายงานที่ต้องทำทุกเดือน

รายงานภาษีซื้อ: บันทึกรายละเอียดใบกำกับภาษีซื้อทุกใบในเดือนนั้น ได้แก่:

• วันที่ออกใบกำกับภาษี
• ชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ขาย
• เลขที่ใบกำกับภาษี
• มูลค่าสินค้า/บริการ
• จำนวนภาษีซื้อ

รายงานภาษีขาย: บันทึกรายละเอียดใบกำกับภาษีขายทุกใบที่ออกในเดือนนั้น ประกอบด้วยข้อมูลคล้ายกัน แต่เป็นข้อมูลผู้ซื้อแทน

ทั้งสองรายงานต้องทำก่อนยื่น ภ.พ.30

กำหนดยื่น ภ.พ.30

• ยื่นออนไลน์ (e-Filing): ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป (บังคับยื่นออนไลน์เท่านั้น ตั้งแต่ 1 มกราคม 2568 ไม่มีการยื่นกระดาษอีกต่อไป)

เทคนิคจัดการภาษีซื้อ-ขายให้ถูกต้อง

1. เก็บใบกำกับภาษีทุกใบ — ทั้งซื้อและขาย ไม่มีก็หักไม่ได้
2. ตรวจสอบ VAT INFO — ก่อนรับใบกำกับภาษีจากคู่ค้าใหม่
3. บันทึกทันที — อย่าสะสมไว้ทำปลายเดือน เสี่ยงข้อมูลหาย
4. ใช้โปรแกรมบัญชี — ช่วยสร้างรายงานภาษีซื้อ-ขายอัตโนมัติ
5. ตรวจสอบก่อนยื่น — เทียบยอดรายงานกับยอดที่กรอกใน ภ.พ.30

การจัดการภาษีซื้อและภาษีขายให้ถูกต้องทุกเดือนเป็นหัวใจของการยื่น VAT ที่ไม่มีปัญหา MooMoo Next ช่วยบันทึกใบกำกับภาษีซื้อ-ขายอัตโนมัติ สร้างรายงานภาษีซื้อ-ขายพร้อมยื่น ภ.พ.30 ได้ในคลิกเดียว

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก