ชำระทุนจดทะเบียน เงินปันผล และการเพิ่มทุนบริษัท รู้ไว้ก่อนจดทะเบียน

เมื่อตัดสินใจจดทะเบียนบริษัทแล้ว คำถามที่ตามมาคือ "ต้องจ่ายเงินทุนจดทะเบียนทั้งหมดตอนจดเลยไหม?" และ "พอมีกำไรแล้ว จะนำออกมาใช้ส่วนตัวได้อย่างไร?"

สองคำถามนี้เกี่ยวข้องกับเรื่องหุ้นและทุน ซึ่งเจ้าของบริษัทมือใหม่หลายคนยังไม่เข้าใจ มาทำความเข้าใจให้ชัดเจน

ทุนจดทะเบียนต้องชำระทันทีทั้งหมดไหม?

ไม่จำเป็น กฎหมายบริษัทจำกัดกำหนดว่า ในการก่อตั้งบริษัทต้องชำระค่าหุ้น อย่างน้อย 25% ของมูลค่าหุ้นทั้งหมด ส่วนที่เหลือ (75%) เรียกว่า "หุ้นที่ยังไม่ได้ชำระ" หรือ "ส่วนที่ค้างชำระ"

ตัวอย่าง:

• ทุนจดทะเบียน 1,000,000 บาท
• ต้องชำระตอนจดอย่างน้อย 250,000 บาท
• ที่เหลืออีก 750,000 บาท กรรมการสามารถเรียกชำระในภายหลังได้

อย่างไรก็ตาม บริษัทที่ทุนจดทะเบียนยังค้างชำระอยู่จะมีผลทางบัญชี คือต้องบันทึกว่ายังมีหนี้ค้างชำระจากผู้ถือหุ้น

เงินปันผลคืออะไร และจ่ายได้เมื่อไร?

เงินปันผลคือการนำกำไรสะสมของบริษัทออกมาจ่ายให้ผู้ถือหุ้นตามสัดส่วนที่ถือหุ้น

เงื่อนไขการจ่ายเงินปันผล:

1. บริษัทต้องมีกำไรสะสม (ไม่ใช่ขาดทุน)
2. ต้องผ่านมติที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติ
3. ต้องจ่ายภาษีหัก ณ ที่จ่าย 10% ก่อนโอนให้ผู้ถือหุ้น

ตัวอย่าง:

• บริษัทมีกำไรสะสม 500,000 บาท
• มติที่ประชุมอนุมัติจ่ายเงินปันผล 300,000 บาท
• หัก ณ ที่จ่าย 10% = 30,000 บาท
• ผู้ถือหุ้นได้รับจริง 270,000 บาท
• บริษัทต้องนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่าย 30,000 บาท ให้กรมสรรพากร

วิธีการนำเงินออกจากบริษัทอย่างถูกกฎหมาย

นี่คือสิ่งที่เจ้าของบริษัทมือใหม่หลายคนไม่รู้ เงินของบริษัทไม่ใช่เงินส่วนตัว ต้องนำออกมาผ่านช่องทางที่ถูกต้องเท่านั้น

ช่องทางที่ 1: เงินเดือนกรรมการ วิธีที่นิยมที่สุด กรรมการรับเงินเดือนในฐานะพนักงานของบริษัท

• บริษัทหักค่าใช้จ่ายได้ (ลดกำไรและภาษีนิติบุคคล)
• กรรมการต้องเสียภาษีบุคคลธรรมดาจากเงินเดือน

ช่องทางที่ 2: เงินปันผล ตามที่อธิบายไว้ข้างต้น

• ต้องผ่านมติที่ประชุม
• เสียภาษีหัก ณ ที่จ่าย 10%

ช่องทางที่ 3: ค่าบริการ ถ้ากรรมการให้บริการแก่บริษัท เช่น ให้คำปรึกษา ใช้รถส่วนตัว บริษัทจ่ายค่าบริการได้

• แต่ต้องมีเอกสารรองรับและหัก ณ ที่จ่ายตามอัตราที่กำหนด

ห้ามทำ: ดึงเงินบริษัทออกมาใช้ส่วนตัวโดยตรง เช่น ซื้อของส่วนตัว จ่ายค่าอาหาร ซื้อของใช้ในบ้าน สรรพากรสามารถตรวจพบและปรับภาษีย้อนหลังได้

เพิ่มทุนจดทะเบียนทีหลังได้ไหม?

ได้ แต่มีขั้นตอนและข้อควรระวัง

ขั้นตอนการเพิ่มทุน:

1. จัดประชุมผู้ถือหุ้นพิเศษ (ต้องแจ้งล่วงหน้าตามที่กฎหมายกำหนด)
2. ผ่านมติพิเศษ (ต้องได้เสียงอย่างน้อย 3 ใน 4 ของหุ้นทั้งหมด)
3. ยื่นขอจดทะเบียนเพิ่มทุนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
4. ผู้ถือหุ้นชำระค่าหุ้นส่วนที่เพิ่ม

ข้อควรระวังที่สำคัญมาก:

ถ้าเพิ่มทุนจากที่ต่ำกว่า 5 ล้านบาท ไปเกิน 5 ล้านบาท จะ เสียสิทธิ์ภาษี SME ทันที ในรอบบัญชีถัดไป จากที่เสียภาษี 0–15–20% ตามขั้นบันได ก็จะกลายเป็น 20% ตั้งแต่บาทแรก

ลดทุนจดทะเบียนได้ไหม?

ได้ แต่ยากกว่าการเพิ่มทุน เพราะต้องคำนึงถึงสิทธิของเจ้าหนี้ด้วย

ขั้นตอนการลดทุน:

1. ผ่านมติพิเศษที่ประชุมผู้ถือหุ้น
2. ประกาศโฆษณาในหนังสือพิมพ์เพื่อให้เจ้าหนี้คัดค้านภายใน 30 วัน
3. ถ้าไม่มีการคัดค้าน ค่อยยื่นจดทะเบียนลดทุน

ใบหุ้นและทะเบียนผู้ถือหุ้น

เมื่อจดทะเบียนบริษัทเสร็จแล้ว มีเอกสารที่ต้องจัดทำ 2 อย่าง

ใบหุ้น (Share Certificate): เอกสารรับรองว่าผู้ถือหุ้นแต่ละคนถือหุ้นจำนวนเท่าไร ต้องลงนามโดยกรรมการที่มีอำนาจ

ทะเบียนผู้ถือหุ้น: รายชื่อผู้ถือหุ้นทั้งหมด พร้อมจำนวนหุ้น ที่อยู่ และประวัติการโอนหุ้น ต้องเก็บรักษาไว้ที่บริษัทและพร้อมแสดงเมื่อมีการตรวจสอบ

สรุปสิ่งที่ต้องรู้เรื่องหุ้นและทุน

• ชำระทุนแค่ 25% ตอนจด ส่วนที่เหลือค้างชำระได้
• เงินของบริษัทไม่ใช่เงินส่วนตัว ต้องนำออกมาถูกต้อง
• เงินปันผลต้องผ่านมติที่ประชุม และเสียภาษีหัก ณ ที่จ่าย 10%
• เพิ่มทุนได้ แต่ระวังเรื่องสิทธิ์ SME ถ้าเพิ่มเกิน 5 ล้าน
• ต้องจัดทำใบหุ้นและทะเบียนผู้ถือหุ้นให้ครบถ้วน

เมื่อเข้าใจโครงสร้างทุนและหุ้นของบริษัทแล้ว ขั้นต่อไปคือการตั้งระบบบัญชีที่ดีตั้งแต่วันแรก MooMoo Next ช่วยให้ทุกอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่ออกเอกสาร บันทึกรายรับรายจ่าย ไปจนถึงรายงานทางการเงินที่พร้อมนำส่งสรรพากร

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก