เครดิตเทอม (Credit Term) คืออะไร บริหารยังไงไม่ให้สภาพคล่องพัง

ขายสินค้าไปแล้ว แต่ยังไม่ได้รับเงิน — นั่นคือ เครดิตเทอม

ถ้าบริหารดี ช่วยปิดดีลได้ง่ายขึ้นและสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้าธุรกิจ แต่ถ้าบริหารไม่ดี อาจทำให้ขายดีแต่ขาดเงินจ่ายค่าใช้จ่าย ซึ่งเป็นสาเหตุที่ SME เจ๊งแม้ยอดขายดี

เครดิตเทอมคืออะไร?

เครดิตเทอม คือระยะเวลาที่ผู้ขายอนุญาตให้ผู้ซื้อชำระเงินหลังได้รับสินค้าหรือบริการ เช่น "Net 30" แปลว่าจ่ายภายใน 30 วัน

รูปแบบที่พบบ่อย:

• Net 15 / Net 30 / Net 60 — จ่ายภายใน 15/30/60 วัน
• 2/10 Net 30 — ถ้าจ่ายภายใน 10 วันได้ส่วนลด 2%, ถ้าไม่ก็จ่ายภายใน 30 วัน
• COD (Cash on Delivery) — จ่ายเมื่อรับสินค้า ไม่ใช่เครดิตแต่พบบ่อยในการค้า B2C

ทำไม SME ต้องให้เครดิตเทอม?

ในธุรกิจ B2B (ขายให้ธุรกิจอื่น) เครดิตเทอมเป็นเรื่องปกติมาก บริษัทซัพพลายเออร์ขนาดใหญ่มักกำหนดเครดิตเทอมให้ลูกค้า เพราะ:

• ช่วยให้ลูกค้าตัดสินใจซื้อง่ายขึ้น
• เป็น "ราคาแลกเปลี่ยน" ที่ไม่ต้องลดราคา
• มาตรฐานในอุตสาหกรรมบางประเภทกำหนดเอาไว้

ความเสี่ยงที่ต้องบริหาร

หนี้สูญ

ลูกค้าไม่จ่ายเงิน ไม่ว่าจะเพราะเจ๊ง หนีหาย หรือไม่มีเงิน

วิธีป้องกัน: ตรวจสอบเครดิตลูกค้าก่อนให้เครดิตเทอม และกำหนดวงเงินที่เหมาะสม ไม่ให้เครดิตมากเกินไปกับลูกค้าใหม่

สภาพคล่องตึงตัว

ต้องจ่ายค่าสินค้า ค่าแรง ค่าเช่า แต่ยังไม่ได้รับเงินจากลูกค้า

วิธีป้องกัน: บริหาร Cash Flow Forecast ล่วงหน้า และรู้ว่าเงินจะเข้าเมื่อไหร่ เพื่อวางแผนชำระหนี้ได้

ลูกค้าชำระล่าช้า

ครบกำหนดแล้วยังไม่จ่าย ต้องติดตาม เสียเวลา

วิธีป้องกัน: มีกระบวนการติดตามหนี้ที่ชัดเจน ตั้งแต่แจ้งเตือนล่วงหน้า ติดตามเมื่อครบกำหนด จนถึงขั้นตอนกฎหมาย

วิธีบริหารเครดิตเทอมให้ดี

1. ประเมินความน่าเชื่อถือลูกค้าก่อนให้เครดิต

ตรวจสอบ:

• ประวัติการชำระเงินกับซัพพลายเออร์เดิม (ขอ Reference ได้)
• งบการเงินหรือรายได้ของกิจการ
• เครดิตบูโรนิติบุคคล (ถ้าเป็นบริษัท)

2. กำหนดนโยบายเครดิตชัดเจน

บอกลูกค้าตั้งแต่ต้นว่า:

• เครดิตเทอมกี่วัน
• ถ้าจ่ายเกินกำหนดมีค่าปรับหรือดอกเบี้ยไหม
• วงเงินเครดิตสูงสุดเท่าไหร่

3. ออกใบแจ้งหนี้และบิลให้ครบ

ทุกครั้งที่ขายสินค้าให้ออกใบแจ้งหนี้ที่ระบุวันครบกำหนดชัดเจน พร้อมข้อมูลการชำระเงิน ถ้าเอกสารไม่ครบ ลูกค้าบางรายจะอ้างว่า "ยังไม่ได้รับ" เพื่อยืดเวลา

4. ติดตามหนี้อย่างเป็นระบบ

ไม่ต้องรอให้เกินกำหนดนานแล้วค่อยติดตาม:

• แจ้งเตือนล่วงหน้า 5-7 วันก่อนครบกำหนด
• ติดตามทันทีที่ครบกำหนด
• ถ้าเกิน 15-30 วัน โทรหาโดยตรง
• ถ้าเกิน 60 วัน พิจารณาส่งจดหมายทางการหรือใช้บริการทวงหนี้

5. พิจารณาใช้ Invoice Financing

ถ้าต้องการเงินสดก่อนที่ลูกค้าจะจ่าย สามารถนำใบแจ้งหนี้ไปใช้เป็นหลักประกันกู้เงินจากธนาคารหรือ Fintech ได้ เรียกว่า Invoice Financing หรือ Factoring

สรุป

เครดิตเทอมเป็นเครื่องมือทางธุรกิจที่มีประสิทธิภาพ ถ้าใช้ถูกต้อง แต่ต้องบริหารอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่ให้ไปเรื่อย ๆ แล้วหวังว่าเงินจะเข้าตรงเวลา

ติดตามลูกหนี้สม่ำเสมอ และอย่าลืมทำ Cash Flow Forecast เพื่อให้รู้ล่วงหน้าว่าช่วงไหนเงินจะตึง

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก