ค่าใช้จ่ายต้องห้าม (บวกกลับ) คืออะไร บริษัทต้องระวังอะไรบ้าง

เจ้าของบริษัทหลายคนพบว่าตัวเลขภาษีที่ต้องจ่ายสูงกว่าที่คาดไว้ ทั้งที่คิดว่าบันทึกค่าใช้จ่ายไปครบแล้ว สาเหตุหนึ่งที่เกิดขึ้นบ่อยคือมีค่าใช้จ่ายบางอย่างที่กรมสรรพากรไม่ยอมรับให้หักภาษีได้ เรียกว่า "ค่าใช้จ่ายต้องห้าม" หรือ "รายจ่ายต้องห้าม" ซึ่งต้องนำกลับมา "บวกกลับ" เข้ากำไรก่อนคำนวณภาษี

บทความนี้อธิบาย 4 ประเภทหลักของค่าใช้จ่ายที่ต้องบวกกลับ พร้อมตัวอย่างที่เกิดขึ้นจริงในธุรกิจ

ค่าใช้จ่ายบวกกลับคืออะไร

ในการคำนวณภาษีนิติบุคคล มีการทำงาน 2 ขั้นตอน:

1. กำไรทางบัญชี — นักบัญชีบันทึกตามหลักการบัญชี รายรับหักรายจ่ายตามจริง
2. กำไรทางภาษี — กรมสรรพากรกำหนดว่าค่าใช้จ่ายอะไรหักได้ อะไรหักไม่ได้

ค่าใช้จ่ายที่บันทึกไว้ทางบัญชีแล้วแต่กรมสรรพากรไม่ยอมรับ จะต้องนำกลับมาบวกเข้ากำไรทางภาษี หมายความว่ากำไรทางภาษีจะสูงกว่ากำไรทางบัญชี และภาษีที่ต้องจ่ายก็จะสูงกว่าที่คิดตอนแรก

ค่าใช้จ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี ของประมวลรัษฎากรมีหลายประเภท แต่ที่พบบ่อยในธุรกิจ SME มี 4 ประเภทหลัก:

ประเภทที่ 1: รายจ่ายส่วนตัว

หมายถึง: ค่าใช้จ่ายส่วนตัวของเจ้าของ กรรมการ หรือพนักงาน ที่ไม่เกี่ยวข้องกับธุรกิจแต่บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายบริษัท

ตัวอย่างที่พบบ่อย:

• ค่าน้ำมันรถส่วนตัวของกรรมการที่เกินจากสวัสดิการที่กำหนด
• ค่าของตกแต่งบ้านของผู้บริหาร
• ค่าเลี้ยงอาหารครอบครัวที่ไม่เกี่ยวกับธุรกิจ
• ค่าเที่ยวพักผ่อนส่วนตัว

วิธีป้องกัน: แยกบัญชีส่วนตัวกับธุรกิจให้ชัดเจน ใช้บัตรเครดิตบริษัทเฉพาะค่าใช้จ่ายธุรกิจเท่านั้น

ประเภทที่ 2: ค่ารับรองหรือค่าบริการที่เกินเกณฑ์

หลักเกณฑ์: ค่ารับรองหักได้ไม่เกิน 0.3% ของรายได้หรือทุนจดทะเบียน (แล้วแต่จำนวนใดมากกว่า) และไม่เกิน 10 ล้านบาท

เงื่อนไขที่ต้องครบ:

• เป็นค่ารับรองที่จำเป็นตามประเพณีธุรกิจ
• บุคคลที่รับรองต้องไม่ใช่พนักงาน (ยกเว้นพนักงานที่ทำหน้าที่ในงานนั้น)
• ของขวัญให้ต่อคนต้องไม่เกิน 2,000 บาท ต่อครั้ง
• ต้องมีกรรมการหรือผู้มีอำนาจอนุมัติ
• ต้องมีใบรับหรือหลักฐานการจ่าย

ตัวอย่าง:

• บริษัทมีรายได้ 2,000,000 บาท ทุนจดทะเบียน 1,000,000 บาท
• ค่ารับรองที่หักได้สูงสุด = 0.3% × 2,000,000 = 6,000 บาท
• ถ้าจ่ายจริง 10,000 บาท ส่วนที่เกิน 4,000 บาทต้องบวกกลับ

วิธีป้องกัน: ติดตามยอดค่ารับรองตลอดปี อย่าให้เกินเพดาน เก็บเอกสารการอนุมัติให้ครบ

ประเภทที่ 3: เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม ค่าปรับอาญา

ประเภทนี้รวม:

• เบี้ยปรับ: ค่าปรับจากการยื่นภาษีผิดหรือชำระภาษีไม่ถูกต้อง
• เงินเพิ่ม: ดอกเบี้ย 1.5% ต่อเดือนที่เกิดจากการชำระภาษีล่าช้า
• ค่าปรับทางอาญา: ค่าปรับจากการทำผิดกฎหมายต่าง ๆ

สาเหตุ: รัฐถือว่าค่าปรับเหล่านี้เป็นผลจากการกระทำผิดกฎหมายของบริษัทเอง จึงไม่ยอมให้นำมาหักค่าใช้จ่าย

วิธีป้องกัน: ยื่นภาษีให้ตรงเวลา ชำระภาษีให้ครบ ไม่ต้องกังวลเรื่องนี้

ประเภทที่ 4: รายจ่ายที่พิสูจน์ไม่ได้ว่าใครรับ

หมายถึง: ค่าใช้จ่ายที่จ่ายออกไปจริงแต่ไม่มีหลักฐานระบุผู้รับเงิน

ตัวอย่าง:

• บิลเงินสดที่ไม่มีชื่อ ที่อยู่ หรือเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้รับ
• ค่าจ้างซ่อมแซมที่จ่ายเป็นเงินสด ไม่มีใบเสร็จ
• ค่าขนส่งที่ไม่มีหลักฐานว่าจ่ายให้ใคร

วิธีป้องกัน (ถ้าจำเป็นต้องจ่ายสดโดยไม่ได้รับใบเสร็จ):

• ทำใบสำคัญจ่าย (Payment Voucher) ให้ผู้รับเงินเซ็นชื่อพร้อมสำเนาบัตรประชาชน
• โอนเงินผ่านบัญชีธนาคาร (ระบุตัวผู้รับได้)
• ใช้เช็คขีดคร่อมในนามผู้รับ

ตัวอย่างการคำนวณ

กรณีจริง: บริษัท ก มีรายได้ 2,000,000 บาท รายจ่าย 1,900,000 บาท กำไรทางบัญชี 100,000 บาท

ตรวจพบค่าใช้จ่ายต้องห้ามรวม 10,000 บาท ประกอบด้วย:

• ค่าน้ำมันส่วนตัวกรรมการเกินสวัสดิการ: 3,000 บาท
• ค่ารับรองส่วนเกิน: 4,000 บาท
• เบี้ยปรับภาษีล่าช้า: 2,000 บาท
• บิลเงินสดไม่มีผู้รับ: 1,000 บาท

กำไรทางภาษี = 100,000 + 10,000 = 110,000 บาท

ถ้าคำนวณจากกำไรทางบัญชีอย่างเดียว: จ่ายภาษีน้อยกว่าความจริง → โดนปรับเพิ่มในภายหลัง

สรุป

ค่าใช้จ่ายต้องห้าม 4 ประเภทหลักที่บริษัทต้องระวัง คือ รายจ่ายส่วนตัว ค่ารับรองเกินเพดาน ค่าปรับและเงินเพิ่มทางภาษี และรายจ่ายที่ไม่มีหลักฐานผู้รับ การจัดการเรื่องนี้ตั้งแต่ต้น บันทึกถูกต้อง เก็บเอกสารครบ จะช่วยให้คำนวณกำไรทางภาษีได้แม่นยำ ไม่มีเซอร์ไพรส์ตอนยื่นภาษีปลายปี

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก