สัญญาเช่าดำเนินงาน vs สัญญาเช่าเงินทุน ต่างกันยังไงตาม TFRS

ร้านค้าหลายแห่งเช่าพื้นที่ เช่ารถยนต์ หรือเช่าเครื่องจักร แต่ไม่รู้ว่าสัญญาเช่าของตัวเองเป็นแบบไหน ทำให้บันทึกบัญชีไม่ถูกต้อง บทความนี้อธิบายความต่างและวิธีปฏิบัติที่ถูกต้อง

สัญญาเช่าดำเนินงาน (Operating Lease) คืออะไร?

สัญญาเช่าที่ผู้เช่าใช้ทรัพย์สินชั่วคราว ความเสี่ยงและผลตอบแทนของทรัพย์สินยังอยู่กับผู้ให้เช่า

ลักษณะ:

• เช่าระยะสั้น
• ผู้เช่าไม่ได้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สิน
• สามารถยกเลิกสัญญาได้

ตัวอย่าง:

• เช่าพื้นที่ร้านค้า
• เช่าโกดังสินค้า
• เช่ารถยนต์สำหรับทริปธุรกิจระยะสั้น

บันทึกบัญชี: บันทึกค่าเช่าเป็นค่าใช้จ่ายทุกงวดที่จ่าย

``` เดบิต: ค่าเช่า (ค่าใช้จ่าย) XX เครดิต: เงินสด/ธนาคาร XX ```

สัญญาเช่าเงินทุน (Finance Lease) คืออะไร?

สัญญาเช่าที่โอนความเสี่ยงและผลตอบแทนส่วนใหญ่ของทรัพย์สินไปยังผู้เช่า แม้ยังไม่โอนกรรมสิทธิ์ตามกฎหมาย

ลักษณะ:

• ระยะเวลาเช่าครอบคลุมอายุส่วนใหญ่ของทรัพย์สิน
• มีตัวเลือกซื้อทรัพย์สินในราคาที่ดีกว่าตลาดเมื่อสิ้นสัญญา
• มูลค่าปัจจุบันของค่าเช่ารวมเกือบเท่ากับมูลค่าทรัพย์สิน

ตัวอย่าง:

• Hire Purchase (เช่าซื้อ) รถยนต์
• เช่าเครื่องจักรระยะยาว 5 ปี พร้อมตัวเลือกซื้อ
• Leasing อุปกรณ์ที่มีตัวเลือกซื้อราคาถูกปลายสัญญา

บันทึกบัญชี: บันทึกทรัพย์สินและหนี้สินทันทีที่ทำสัญญา

``` ตอนทำสัญญา: เดบิต: รถยนต์ (สินทรัพย์) XX เครดิต: หนี้สินตามสัญญาเช่าเงินทุน XX

แต่ละงวด: เดบิต: หนี้สินตามสัญญาเช่าเงินทุน XX (เงินต้น) เดบิต: ดอกเบี้ยจ่าย XX (ดอกเบี้ย) เครดิต: เงินสด/ธนาคาร XX ```

เปรียบเทียบผลต่องบการเงิน

ประเด็น | Operating Lease | Finance Lease

สินทรัพย์ในงบดุล | ไม่มี | มี

หนี้สินในงบดุล | ไม่มี | มี

ผลต่อกำไร | ค่าเช่า → ค่าใช้จ่าย | ค่าเสื่อม + ดอกเบี้ย

D/E Ratio | ต่ำกว่า | สูงกว่า

การแยกประเภทที่ถูกต้องมีผลสำคัญต่อตัวเลขในงบดุลและอัตราส่วนทางการเงินที่ใช้ขอสินเชื่อ

MooMoo Next ช่วยบันทึกสัญญาเช่าทั้งสองประเภทได้ถูกต้องตามมาตรฐาน รวมถึงคำนวณค่าเสื่อมราคาสำหรับสินทรัพย์ที่เช่าซื้อ

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก