ภ.ง.ด.54 กับ ภ.พ.36 ต่างกันยังไง เมื่อจ่ายเงินให้บริษัทต่างชาติ

เคยจ่ายเงินค่าบริการ ค่าลิขสิทธิ์ หรือค่าซอฟต์แวร์ให้บริษัทต่างประเทศแล้วงงว่าต้องยื่นแบบอะไร? หลายคนเจอปัญหานี้โดยเฉพาะธุรกิจที่ใช้บริการ SaaS หรือจ้างบริษัทต่างชาติทำงาน

ตอบได้เลยว่ามีสองแบบที่เกี่ยวข้อง คือ ภ.ง.ด.54 และ ภ.พ.36 และสองอย่างนี้ต่างกันอย่างสิ้นเชิง

ภ.ง.ด.54 คืออะไร

ภ.ง.ด.54 เป็นแบบสำหรับนำส่งภาษีเงินได้นิติบุคคล ที่เกิดจากการจ่ายเงินให้บริษัทต่างประเทศ ตามมาตรา 70 และมาตรา 70 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร

ใช้เมื่อ: จ่ายเงินได้ประเภทต่อไปนี้ให้บริษัทต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทย

• มาตรา 40(2): ค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า
• มาตรา 40(3): ค่าสิทธิในสิทธิบัตร ค่าลิขสิทธิ์ ค่าสูตรหรือกรรมวิธี
• มาตรา 40(4): ดอกเบี้ย เงินปันผล
• มาตรา 40(5): ค่าเช่าทรัพย์สิน
• มาตรา 40(6): เงินได้จากวิชาชีพอิสระ

อัตราหัก ณ ที่จ่าย:

• เงินได้ 40(2)-40(6) ยกเว้นเงินปันผล: หัก 15%
• เงินปันผล 40(4): หัก 10%
• การจำหน่ายกำไรออกนอกประเทศ (มาตรา 70 ทวิ): 10%

ภ.พ.36 คืออะไร

ภ.พ.36 เป็นแบบสำหรับนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ที่ผู้จ่ายเงินต้องนำส่งแทนบริษัทต่างชาติ

ใช้เมื่อ: จ่ายเงินค่าสินค้าหรือบริการให้

• บริษัทต่างชาติที่เข้ามาให้บริการในไทยเป็นการชั่วคราว และไม่ได้จด VAT ในไทย
• บริษัทต่างชาติที่ให้บริการจากนอกประเทศ แต่มีการใช้บริการในไทย

ตัวอย่างที่เห็นบ่อย: จ่ายค่าซอฟต์แวร์รายปีให้ Amazon, Microsoft, หรือ Google Workspace — ต้องยื่น ภ.พ.36

อัตราภาษี: คำนวณ VAT 7% ของมูลค่าบริการ

ต่างกันอย่างไร

หัวข้อ | ภ.ง.ด.54 | ภ.พ.36

ประเภทภาษี | ภาษีเงินได้นิติบุคคล | VAT

เกี่ยวกับ | เงินได้ที่จ่ายให้นิติบุคคลต่างชาติ | ค่าสินค้า/บริการจากต่างชาติ

ใครยื่น | ผู้จ่ายเงินในไทย | ผู้จ่ายเงินในไทย

อัตรา | 10-15% ของเงินได้ | 7% ของมูลค่า

กำหนดยื่นแบบ

ทั้ง ภ.ง.ด.54 และ ภ.พ.36 มีกำหนดยื่นเหมือนกัน คือ ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ยื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing บังคับตั้งแต่ 1 มกราคม 2568)

ตัวอย่างจริง: บริษัทจ่ายค่า SaaS ต่างชาติ

สมมติบริษัทไทยจ่ายค่า Slack (ซอฟต์แวร์สหรัฐ) เดือนละ 10,000 บาท

1. ภ.พ.36: VAT 7% = 700 บาท → นำส่ง ภ.พ.36 เดือนนั้น
2. ภ.ง.ด.54: ขึ้นอยู่กับประเภทเงินได้ ถ้าเป็นค่าลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ก็ต้องหัก 15% = 1,500 บาท → ยื่น ภ.ง.ด.54 ด้วย

ต้องบอกก่อนว่าบางกรณีที่มีอนุสัญญาภาษีซ้อนระหว่างไทยและประเทศนั้น อัตราหักอาจลดลงได้ ควรตรวจสอบกับนักบัญชีก่อน

ความเหมือนกันของสองแบบนี้

แม้จะคนละภาษี แต่มีจุดร่วมอยู่ คือทั้งคู่เกิดจากการที่บริษัทไทยจ่ายเงินให้บริษัทต่างชาติ และกำหนดยื่นเหมือนกัน ดังนั้นรอบเดือนเดียวกันอาจต้องยื่นทั้งสองแบบพร้อมกัน

พูดง่าย ๆ ก็คือ ภ.ง.ด.54 = ภาษีเงินได้, ภ.พ.36 = VAT สองอย่างแยกกัน แต่อาจเกิดพร้อมกันได้จากธุรกรรมเดียวกัน

ลองนำไปเช็กรายการจ่ายต่างชาติของธุรกิจดู รับรองว่าช่วยให้ยื่นภาษีได้ครบถ้วนขึ้นเยอะ

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก