จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ทำเองได้ ขั้นตอนและวิธีคิดภาษีที่ต้องรู้

ถ้าธุรกิจกำลังเติบโตและใกล้ถึงรายได้ 1.8 ล้านบาทต่อปี นั่นหมายความว่ากำลังเข้าสู่เกณฑ์ที่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

บทความนี้จะอธิบายทุกอย่างที่ต้องรู้ ตั้งแต่ว่าใครต้องจด เมื่อไร จดอย่างไร และหลังจดแล้วมีหน้าที่อะไรบ้าง

VAT คืออะไร?

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (Value Added Tax หรือ VAT) คือภาษีที่เก็บจากการขายสินค้าหรือบริการในทุกขั้นตอนของห่วงโซ่อุปทาน อัตราปัจจุบันในไทยอยู่ที่ 7%

กลไกทำงานแบบนี้:

• ผู้ขายเก็บ VAT 7% จากลูกค้า
• ผู้ขายนำ VAT ที่เก็บมาส่งให้สรรพากร แต่หักออกด้วย VAT ที่ตัวเองจ่ายไปตอนซื้อสินค้า/วัตถุดิบ

ดังนั้น "ภาษีมูลค่าเพิ่มที่ต้องนำส่ง = VAT ที่เก็บจากลูกค้า − VAT ที่จ่ายให้ซัพพลายเออร์"

ใครต้องจด VAT?

ผู้ประกอบการที่มีรายได้จากการขายสินค้าหรือบริการ เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นจดทะเบียน VAT ภายใน 30 วัน นับจากวันที่รายได้เกินเกณฑ์

ไม่ว่าจะเป็น:

• บุคคลธรรมดาที่ขายของออนไลน์
• ร้านค้าที่จดทะเบียนพาณิชย์
• บริษัทจำกัดหรือห้างหุ้นส่วน
• ฟรีแลนซ์ที่ให้บริการ

ทุกประเภทล้วนต้องจด VAT เมื่อถึงเกณฑ์รายได้ โดยไม่ขึ้นกับรูปแบบนิติบุคคล

จดก่อนถึงเกณฑ์ได้ไหม?

ได้ สามารถเลือกจด VAT ก่อนรายได้ถึง 1.8 ล้านบาทได้ด้วยความสมัครใจ

ประโยชน์ของการจดก่อน:

• ขอคืน VAT ที่จ่ายไปตอนซื้อสินค้า/วัตถุดิบได้ทันที
• สร้างความน่าเชื่อถือให้กับลูกค้าองค์กรที่ต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ

ข้อเสีย:

• ต้องออกใบกำกับภาษีและยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนไม่ว่ายอดขายจะมากหรือน้อย
• ต้องเพิ่มราคาสินค้า 7% หรือดูดซับ VAT เองซึ่งกินกำไร

ขั้นตอนการจดทะเบียน VAT

ยื่นออนไลน์ผ่านเว็บไซต์กรมสรรพากร:

1. เข้าเว็บไซต์ www.rd.go.th
2. เลือก "ยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม" (ภ.พ.01)
3. กรอกข้อมูลธุรกิจ ที่อยู่ ประเภทสินค้า/บริการ
4. อัปโหลดเอกสารประกอบ

ยื่นด้วยตนเองที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่:

• นำแบบ ภ.พ.01 พร้อมเอกสารไปยื่น
• ใช้เวลาประมาณ 1-3 วันทำการ

เอกสารที่ต้องเตรียม (บุคคลธรรมดา):

• แบบ ภ.พ.01 (ดาวน์โหลดจากเว็บสรรพากร)
• สำเนาบัตรประชาชน
• สำเนาทะเบียนบ้าน
• สำเนาทะเบียนพาณิชย์ (ถ้ามี)
• หลักฐานสถานที่ประกอบกิจการ เช่น สัญญาเช่า หรือโฉนดที่ดิน

เอกสารเพิ่มเติมสำหรับนิติบุคคล:

• หนังสือรับรองบริษัทไม่เกิน 6 เดือน
• สำเนาบัตรประชาชนกรรมการ
• รายงานการประชุมผู้ถือหุ้น (ถ้ามี)

หน้าที่หลังจด VAT

เมื่อจด VAT แล้ว มีหน้าที่ต่อเนื่องทุกเดือน

ออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขาย

ใบกำกับภาษีต้องมีองค์ประกอบครบ:

• คำว่า "ใบกำกับภาษี" ที่ชัดเจน
• ชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ขายและผู้ซื้อ
• วันที่ออกเอกสาร
• รายการสินค้าและราคา
• ราคาก่อน VAT และ VAT 7% แยกรายการ
• เลขที่เอกสารที่รันต่อเนื่อง

ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน

ต้องยื่นแบบภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.30) ทุกเดือน

• กำหนดยื่น: ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป (บังคับยื่นออนไลน์ ตั้งแต่ 1 มกราคม 2568)

เก็บเอกสาร VAT ไว้อย่างน้อย 5 ปี

ทั้งใบกำกับภาษีขาออก (ที่ออกให้ลูกค้า) และใบกำกับภาษีขาเข้า (ที่ได้รับจากซัพพลายเออร์) ต้องเก็บไว้เพื่อรองรับการตรวจสอบจากสรรพากร

วิธีคิด VAT

กรณีราคาสินค้ายังไม่รวม VAT (Exclusive VAT):

VAT = ราคาสินค้า × 7% ราคารวม VAT = ราคาสินค้า + VAT

ตัวอย่าง: สินค้าราคา 1,000 บาท VAT = 1,000 × 7% = 70 บาท ราคารวม = 1,070 บาท

กรณีราคาสินค้ารวม VAT แล้ว (Inclusive VAT):

VAT ที่อยู่ในนั้น = ราคารวม × 7/107

ตัวอย่าง: ราคารวม 1,070 บาท VAT = 1,070 × 7/107 = 70 บาท ราคาก่อน VAT = 1,070 - 70 = 1,000 บาท

บุคคลธรรมดาต้องจด VAT ไหม?

ต้อง ถ้ารายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี

การจด VAT ไม่ได้ขึ้นกับว่าเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล แต่ขึ้นกับลักษณะกิจการและรายได้ บุคคลธรรมดาที่ขายออนไลน์ผ่าน Shopee, TikTok Shop, หรือ LINE OA ถ้ารายได้เกินเกณฑ์ก็ต้องจด VAT เหมือนกัน

บริษัทต้องจด VAT ทันทีหลังจดทะเบียนบริษัทไหม?

ไม่จำเป็น ถ้ารายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้านบาทต่อปี ไม่ต้องจด VAT ทันที

แต่ถ้ารู้ว่าจะมีรายได้ถึงเกณฑ์เร็ว ๆ หรือลูกค้าส่วนใหญ่เป็นองค์กรที่ต้องการใบกำกับภาษี ควรจด VAT ตั้งแต่แรกจะดีกว่า

การจัดการ VAT ที่ดีต้องมีระบบที่ช่วยออกใบกำกับภาษีอัตโนมัติ คำนวณ VAT ถูกต้อง และรวบรวมข้อมูลสำหรับยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน MooMoo Next ช่วยจัดการทั้งหมดนี้ได้ในระบบเดียว ออกใบกำกับภาษีได้ตามมาตรฐาน บันทึก VAT ขาเข้า-ขาออก และสรุปยอดสำหรับยื่นแบบภาษีทุกเดือน

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก