วิธีคำนวณค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์ ทำเองได้ไม่ยาก

ซื้อรถยนต์ราคา 800,000 บาทมาใช้งานธุรกิจ แล้วคุณจะบันทึกบัญชีอย่างไร? ไม่ใช่ลงค่าใช้จ่ายทั้งก้อนในครั้งเดียว แต่ต้อง "กระจาย" ต้นทุนออกไปตลอดอายุการใช้งาน นั่นแหละคือ "ค่าเสื่อมราคา"

เรื่องนี้สำคัญมากสำหรับเจ้าของธุรกิจ เพราะค่าเสื่อมราคาคือค่าใช้จ่ายที่หักภาษีได้โดยไม่ต้องจ่ายเงินออกไปจริง ๆ ในปีนั้น

ค่าเสื่อมราคาคืออะไร

ค่าเสื่อมราคา (Depreciation) คือการ "แบ่งต้นทุน" ของสินทรัพย์ถาวรออกเป็นงวด ๆ ตลอดอายุการใช้งาน เพราะสินทรัพย์ไม่ได้หมดมูลค่าในวันที่ซื้อ แต่ค่อย ๆ สึกหรอและหมดอายุใช้งานไปตามเวลา

ตัวอย่าง รถยนต์ราคา 800,000 บาท คาดว่าใช้ได้ 5 ปี ค่าเสื่อมราคาต่อปีคือ 800,000 ÷ 5 = 160,000 บาทต่อปี แทนที่จะลงค่าใช้จ่าย 800,000 ในปีแรก ก็กระจายออกเป็นปีละ 160,000 บาทแทน

3 วิธีคำนวณค่าเสื่อมราคา

วิธีที่ 1 เส้นตรง (Straight-Line Method)

วิธีนี้ง่ายที่สุดและนิยมใช้มากที่สุด

สูตร ค่าเสื่อมราคาต่อปี = (ราคาต้นทุน - มูลค่าซาก) ÷ อายุการใช้งาน (ปี)

ตัวอย่าง คอมพิวเตอร์ราคา 30,000 บาท มูลค่าซาก 0 บาท อายุใช้งาน 3 ปี ค่าเสื่อมราคาต่อปี = (30,000 - 0) ÷ 3 = 10,000 บาทต่อปี

ค่าเสื่อมราคาเท่ากันทุกปีตลอดอายุใช้งาน เหมาะกับสินทรัพย์ที่ใช้งานสม่ำเสมอ

วิธีที่ 2 ยอดคงเหลือลดลง (Declining Balance Method)

วิธีนี้คำนวณค่าเสื่อมราคาสูงในปีแรก ๆ แล้วค่อย ๆ ลดลง เหมาะกับสินทรัพย์ที่เสื่อมสภาพเร็วในช่วงต้น

สูตร ค่าเสื่อมราคา = มูลค่าสุทธิคงเหลือ × อัตราค่าเสื่อมราคา

ตัวอย่าง รถยนต์มูลค่า 500,000 บาท อัตรา 20% ต่อปี ปีที่ 1: 500,000 × 20% = 100,000 ปีที่ 2: (500,000 - 100,000) × 20% = 80,000 ปีที่ 3: (400,000 - 80,000) × 20% = 64,000

วิธีที่ 3 จำนวนผลผลิต (Units of Production Method)

คำนวณตามปริมาณการใช้งานจริง เหมาะกับเครื่องจักรที่ใช้งานไม่สม่ำเสมอ

สูตร ค่าเสื่อมราคาต่อหน่วย = (ราคาต้นทุน - มูลค่าซาก) ÷ ปริมาณผลผลิตรวม ค่าเสื่อมราคาต่อปี = ค่าเสื่อมราคาต่อหน่วย × ปริมาณที่ผลิตในปีนั้น

อัตราค่าเสื่อมราคาตามกฎหมายภาษีไทย

กรมสรรพากรกำหนดอัตราสูงสุดไว้ ต้องไม่หักเกินนี้

ประเภทสินทรัพย์ | อัตราสูงสุดต่อปี

อาคาร | 5%

อาคารพาณิชย์ (เช่าระยะสั้น) | 10%

เครื่องมือ เครื่องใช้ | 20%

รถยนต์ | 20%

คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ | 33.33%

โปรแกรมคอมพิวเตอร์ | 33.33%

เฟอร์นิเจอร์ ตกแต่ง | 20%

สำคัญมาก ถ้าคุณคิดค่าเสื่อมราคาสูงกว่าอัตราที่กฎหมายกำหนด ส่วนที่เกินจะเป็น "ค่าใช้จ่ายต้องห้าม" ที่หักภาษีไม่ได้

ค่าเสื่อมราคาทางบัญชีกับทางภาษี — อาจต่างกัน

บัญชีใช้อายุการใช้งานจริงตามที่บริษัทประมาณ อาจเร็วหรือช้ากว่าที่กฎหมายกำหนด ส่งผลให้ค่าเสื่อมราคาทางบัญชีอาจสูงกว่าทางภาษี

ส่วนที่ต่างกัน นักบัญชีเรียกว่า "ผลแตกต่างชั่วคราว" (Temporary Difference) และต้องบันทึกเป็นภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีตามมาตรฐานบัญชี

วิธีบันทึกบัญชีค่าเสื่อมราคา

เมื่อถึงงวดที่บันทึกค่าเสื่อมราคา

Dr. ค่าเสื่อมราคา (Depreciation Expense) 160,000 Cr. ค่าเสื่อมราคาสะสม (Accumulated Depreciation) 160,000

มูลค่าสุทธิในงบแสดงฐานะการเงิน = ราคาต้นทุน - ค่าเสื่อมราคาสะสม

เคล็ดลับสำหรับเจ้าของธุรกิจ SME

ต้องบอกเลยว่าหลายคนซื้อสินทรัพย์แล้วลืมบันทึกค่าเสื่อมราคา ทำให้กำไรสูงเกินจริงและเสียภาษีมากกว่าที่ควร

ทำระบบตั้งเตือนให้บันทึกค่าเสื่อมราคาทุกสิ้นงวด เก็บรายละเอียดสินทรัพย์ทุกชิ้น ทั้งวันที่ซื้อ ราคา อายุการใช้งาน และวิธีคำนวณ ถ้าใช้โปรแกรมบัญชีอย่าง MooMoo Next ระบบจะคำนวณค่าเสื่อมราคาให้อัตโนมัติ ไม่ต้องนั่งคำนวณเองทุกเดือน

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก