ภาษีซื้อ ภาษีขาย คืออะไร เจ้าของร้าน VAT ต้องเข้าใจก่อนยื่น ภ.พ.30

ถ้าเพิ่งจดทะเบียน VAT แล้วได้ยินคำว่า "ภาษีซื้อ" กับ "ภาษีขาย" เป็นครั้งแรก อาจงงว่าสองคำนี้ต่างกันยังไง และเกี่ยวข้องกับ ภ.พ.30 ที่ต้องยื่นทุกเดือนยังไง

ตอบง่าย ๆ ก่อนเลย — ภาษีขายหักด้วยภาษีซื้อ = ภาษีที่ต้องนำส่งหรือขอคืน นั่นคือสูตรหัวใจที่ต้องจำ

ภาษีขาย (Output Tax) คืออะไร

ภาษีขายคือ VAT 7% ที่กิจการเรียกเก็บจากลูกค้าทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือให้บริการ

ตัวอย่าง: ขายสินค้าราคา 1,000 บาท + VAT 70 บาท = ลูกค้าจ่าย 1,070 บาท

ในที่นี้ 70 บาทที่เก็บจากลูกค้า คือ ภาษีขาย ที่กิจการเก็บแทนกรมสรรพากร และต้องนำส่งคืนรัฐทุกเดือน

กิจการไม่ได้เป็นเจ้าของภาษีขายนี้ — เป็นแค่ "ตัวแทนเก็บ" ให้รัฐ ดังนั้นต้องนำส่งทุกบาทพร้อมยื่น ภ.พ.30

ภาษีซื้อ (Input Tax) คืออะไร

ภาษีซื้อคือ VAT 7% ที่กิจการจ่ายให้กับผู้ขายหรือผู้ให้บริการเมื่อซื้อสินค้าหรือบริการมาใช้ในธุรกิจ

ตัวอย่าง: ซื้อวัตถุดิบราคา 500 บาท + VAT 35 บาท = จ่ายไป 535 บาท

ในที่นี้ 35 บาทที่จ่ายไปกับค่าวัตถุดิบ คือ ภาษีซื้อ ที่สามารถนำไปหักออกจากภาษีขายได้

สูตรคำนวณในการยื่น ภ.พ.30

ทุกเดือนเมื่อยื่น ภ.พ.30 กิจการต้องสรุปตัวเลขดังนี้

ภาษีขายรวม - ภาษีซื้อรวม = ยอดที่ต้องนำส่ง

มีสามสถานการณ์ที่เป็นไปได้:

กรณีที่ 1: ภาษีขาย > ภาษีซื้อ ต้องนำเงินส่วนต่างส่งให้กรมสรรพากร ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป

ตัวอย่าง: ภาษีขาย 10,000 บาท - ภาษีซื้อ 6,000 บาท = จ่ายภาษี 4,000 บาท

กรณีที่ 2: ภาษีซื้อ > ภาษีขาย มีสิทธิ์ขอคืนภาษีหรือยกไปใช้เดือนหน้า ขึ้นอยู่กับเลือกวิธีไหน

ตัวอย่าง: ภาษีขาย 6,000 บาท - ภาษีซื้อ 10,000 บาท = ภาษีซื้อส่วนเกิน 4,000 บาท

กรณีที่ 3: ภาษีขาย = ภาษีซื้อ ไม่ต้องจ่ายและไม่ได้คืน แต่ยังต้องยื่น ภ.พ.30 ด้วยตัวเลข 0 บาท

ตัวอย่างจริงของร้านค้าออนไลน์

สมมติร้านขายเสื้อผ้าออนไลน์ที่จด VAT มีข้อมูลเดือนตุลาคม:

ภาษีขาย (จากยอดขาย):

• ขายสินค้าบน Shopee: 200,000 บาท → VAT 14,000 บาท
• ขายตรงผ่านเว็บ: 50,000 บาท → VAT 3,500 บาท
• รวมภาษีขาย = 17,500 บาท

ภาษีซื้อ (จากการซื้อสินค้า/บริการ):

• ซื้อผ้าจากผู้ผลิต: 100,000 บาท → VAT 7,000 บาท
• ค่าออกแบบโลโก้: 5,000 บาท → VAT 350 บาท
• ค่าขนส่ง: 8,000 บาท → VAT 560 บาท
• รวมภาษีซื้อ = 7,910 บาท

ยอดที่ต้องนำส่ง = 17,500 - 7,910 = 9,590 บาท

ยื่น ภ.พ.30 ภายในวันที่ 23 พฤศจิกายน พร้อมชำระ 9,590 บาท

เอกสารที่ต้องเก็บสำหรับภาษีซื้อและภาษีขาย

สำหรับภาษีขาย:

• ต้นฉบับใบกำกับภาษีที่ออกให้ลูกค้าทุกใบ (หรือไฟล์ดิจิทัลถ้าใช้ e-Tax Invoice)
• รายงานภาษีขายประจำเดือน

สำหรับภาษีซื้อ:

• ต้นฉบับใบกำกับภาษีที่ได้รับจากผู้ขายทุกใบ
• รายงานภาษีซื้อประจำเดือน

เก็บเอกสารทั้งหมดนี้ไว้อย่างน้อย 5 ปี

ภาษีซื้อที่ใช้หักไม่ได้ (ต้องระวัง)

ไม่ใช่ภาษีซื้อทุกบาทจะนำมาหักภาษีขายได้ มีกรณีต้องห้ามที่พบบ่อย:

• ไม่มีใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ (ใบเสร็จธรรมดาใช้ไม่ได้)
• รายจ่ายค่าเลี้ยงรับรอง (ภาษีซื้อต้องห้าม)
• รถยนต์นั่งและรถตู้ที่มีที่นั่งไม่เกิน 10 คน
• ค่าใช้จ่ายที่ไม่เกี่ยวกับกิจการ
• ใบกำกับภาษีที่ข้อมูลไม่ครบ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการยื่น ภ.พ.30

1. เก็บใบกำกับภาษีไม่ครบ ทำให้ภาษีซื้อที่นำมาหักน้อยกว่าที่ควรจะเป็น จ่ายภาษีมากกว่าที่ต้อง

2. นำภาษีซื้อต้องห้ามมาหัก เสี่ยงถูกประเมินเพิ่มพร้อมเบี้ยปรับเมื่อสรรพากรตรวจสอบ

3. ลืมนำรายได้บางส่วนมาคิดภาษีขาย เช่น รายได้จากการขายของเก่า, ขายสินทรัพย์ที่เคยใช้ในกิจการ ก็อาจต้องเสีย VAT ด้วย

4. ยื่นช้า โดนค่าปรับ 1.5 เท่าของภาษีที่ต้องชำระ + เบี้ยปรับอีก 2% ต่อเดือน

MooMoo Next ทำให้ ภ.พ.30 ง่ายแค่ไหน

MooMoo Next จัดการเรื่องภาษีซื้อ-ภาษีขายให้อัตโนมัติ เมื่อบันทึกใบกำกับภาษีซื้อและยอดขายเข้าระบบ ระบบจะ

• คำนวณยอดภาษีขายจากทุกช่องทางการขาย (Shopee, TikTok, Lazada, หน้าร้าน)
• รวบรวมภาษีซื้อจากใบกำกับภาษีที่บันทึกไว้
• แยกภาษีซื้อต้องห้ามออกให้อัตโนมัติ
• สรุปยอดที่ต้องนำส่งพร้อมสำหรับการกรอก ภ.พ.30 ออนไลน์
• แจ้งเตือนกำหนดยื่นวันที่ 23 ของเดือน

สำหรับเจ้าของร้านออนไลน์ที่ขายหลายแพลตฟอร์มพร้อมกัน การรวมยอดขายจากทุกที่มาคำนวณภาษีขายด้วยมือทุกเดือนเป็นเรื่องเสียเวลามาก MooMoo Next เชื่อมต่อกับแพลตฟอร์มหลักและดึงข้อมูลมาให้อัตโนมัติ

ความเข้าใจเรื่องภาษีซื้อ-ภาษีขายไม่ได้แค่ช่วยให้ยื่น ภ.พ.30 ถูกต้อง แต่ยังช่วยให้วางแผนการซื้อและบริหารกระแสเงินสดได้ดีขึ้นด้วย เพราะรู้ล่วงหน้าว่าแต่ละเดือนจะต้องจ่ายภาษีเท่าไหร่

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก