อ่านงบการเงิน 10 คำศัพท์พื้นฐานที่ต้องรู้ก่อน

งบการเงินเป็นเหมือน "รายงานสุขภาพ" ของธุรกิจ ถ้าอ่านออก ก็รู้ทันทีว่าธุรกิจกำลังไปได้ดีหรือมีปัญหาซ่อนอยู่ แต่ถ้าเห็นแต่ตัวเลขเต็มหน้ากระดาษแล้วงงทุกครั้ง บทความนี้ช่วยได้

ขอแนะนำ 10 คำศัพท์พื้นฐานที่เจ้าของธุรกิจควรรู้ก่อนอ่านงบการเงิน

1. สินทรัพย์ (Assets)

สิ่งที่ธุรกิจ "มี" หรือ "เป็นเจ้าของ" เช่น เงินสด ลูกหนี้ สินค้า รถยนต์ อาคาร เครื่องจักร

สินทรัพย์หมุนเวียน — เปลี่ยนเป็นเงินสดได้ภายใน 1 ปี เช่น เงินสด ลูกหนี้การค้า สินค้า สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน — ใช้นานกว่า 1 ปี เช่น อาคาร เครื่องจักร รถยนต์

2. หนี้สิน (Liabilities)

เงินที่ธุรกิจ "เป็นหนี้" คนอื่น เช่น เจ้าหนี้การค้า เงินกู้ธนาคาร ภาษีค้างจ่าย

หนี้สินหมุนเวียน — ต้องชำระภายใน 1 ปี หนี้สินไม่หมุนเวียน — ชำระเกิน 1 ปี เช่น เงินกู้ระยะยาว

3. ส่วนของเจ้าของ (Equity)

สิ่งที่เหลืออยู่เมื่อหักหนี้สินออกจากสินทรัพย์ = สินทรัพย์ - หนี้สิน

ถ้าส่วนของเจ้าของเป็นบวกและเพิ่มขึ้นทุกปี แสดงว่าธุรกิจเติบโต ถ้าติดลบ ต้องระวัง

4. รายได้ (Revenue)

เงินที่ธุรกิจรับเข้ามาจากการขายสินค้าหรือบริการ ไม่ใช่กำไร แต่คือยอดขาย

เช่น ยอดขายทั้งหมดจาก Shopee, Lazada, TikTok Shop รวมกัน

5. ต้นทุน (Cost of Goods Sold — COGS)

ต้นทุนโดยตรงของสินค้าที่ขายออกไป เช่น ราคาสินค้าที่ซื้อมา ค่าวัตถุดิบ ค่าแรงผลิตโดยตรง

กำไรขั้นต้น = รายได้ - ต้นทุน

6. กำไรขั้นต้น (Gross Profit)

กำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร ถ้ากำไรขั้นต้นต่ำหรือติดลบ แสดงว่าราคาขายต่ำเกินไปหรือต้นทุนสูงเกินไป

อัตรากำไรขั้นต้น = กำไรขั้นต้น ÷ รายได้ × 100% ยิ่งสูงยิ่งดี แต่แต่ละธุรกิจมาตรฐานต่างกัน

7. ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร (SG&A)

ค่าใช้จ่ายที่ไม่ใช่ต้นทุนสินค้าโดยตรง เช่น เงินเดือนพนักงาน ค่าเช่า ค่าการตลาด ค่าโฆษณา ค่าไฟ ค่าน้ำ

8. กำไรสุทธิ (Net Profit)

กำไรที่เหลือหลังหักทุกอย่างแล้ว รวมทั้งภาษี นี่คือตัวเลขที่บอกว่าธุรกิจ "ทำเงินได้จริง" เท่าไร

กำไรสุทธิ = รายได้ - ต้นทุน - ค่าใช้จ่าย - ภาษี

9. กระแสเงินสด (Cash Flow)

เงินสดที่ไหลเข้า-ออกจากธุรกิจจริง ๆ สำคัญมาก เพราะกำไรบัญชีกับเงินสดในมืออาจต่างกัน

บางธุรกิจกำไรสุทธิสูงแต่เงินสดน้อย เพราะลูกค้าเครดิตยาว หรือสต็อกสินค้าสูง ซึ่งอาจทำให้มีปัญหาสภาพคล่อง

10. สภาพคล่อง (Liquidity)

ความสามารถในการชำระหนี้ระยะสั้น วัดจาก "อัตราส่วนสภาพคล่อง"

Current Ratio = สินทรัพย์หมุนเวียน ÷ หนี้สินหมุนเวียน ถ้าได้มากกว่า 1 แปลว่ามีสินทรัพย์หมุนเวียนพอจ่ายหนี้ระยะสั้น

สรุป อ่านงบการเงินด้วยสายตาเจ้าของธุรกิจ

เมื่ออ่านงบการเงิน ให้ถามตัวเองว่า

• รายได้เพิ่มขึ้นหรือลดลงจากปีก่อน?
• อัตรากำไรขั้นต้นเป็นเท่าไร สมเหตุสมผลไหม?
• กำไรสุทธิเป็นบวกไหม?
• กระแสเงินสดจากการดำเนินงานเป็นบวกไหม?
• หนี้สินเพิ่มขึ้นหรือลดลง?

รับรองเลยว่าถ้าตอบคำถามเหล่านี้ได้ คุณก็อ่านงบการเงินเป็นแล้ว แม้จะยังไม่เข้าใจทุกรายการ

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก