เลขประจำตัวผู้เสียภาษี คืออะไร ใช้เลขบัตรประชาชนได้ไหม?

เวลากรอกเอกสารภาษีหรือใบกำกับภาษี มักจะเจอช่องที่ต้องกรอก "เลขประจำตัวผู้เสียภาษี" แต่หลายคนไม่แน่ใจว่าต้องใช้เลขอะไร

คำตอบสั้น: ถ้าเป็นบุคคลธรรมดาที่มีบัตรประชาชนไทย ใช้เลขบัตรประชาชน 13 หลักได้เลย

แต่มีรายละเอียดที่ควรรู้เพิ่มเติม

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีคืออะไร?

เลขประจำตัวผู้เสียภาษี คือหมายเลข 13 หลักที่กรมสรรพากรใช้ระบุตัวตนของผู้มีหน้าที่เสียภาษี ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล

เลขนี้ปรากฏบนเอกสารทุกประเภทที่เกี่ยวกับภาษี ไม่ว่าจะเป็น:

• ใบกำกับภาษี
• ใบเสร็จรับเงิน
• แบบยื่นภาษีต่าง ๆ
• หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)

บุคคลธรรมดา: ใช้เลขบัตรประชาชนได้เลย

สำหรับบุคคลธรรมดาสัญชาติไทยที่มีบัตรประชาชน กฎหมายอนุญาตให้ใช้ เลขบัตรประชาชน 13 หลัก เป็นเลขประจำตัวผู้เสียภาษีได้โดยไม่ต้องยื่นขอแยกต่างหาก

ใช้ได้ทั้งในกรณี:

• ยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90/91)
• ยื่นภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94)
• หัก ณ ที่จ่ายในฐานะผู้รับเงิน
• ออกใบกำกับภาษีในนามส่วนตัว

ข้อยกเว้น: บุคคลธรรมดาที่ต้องการจด VAT หรือจดทะเบียนภาษีธุรกิจเฉพาะ จะต้องยื่นขอเลขเพิ่มเติมจากกรมสรรพากร

นิติบุคคล: ใช้เลขทะเบียนนิติบุคคล

บริษัทและห้างหุ้นส่วนจำกัดใช้ เลขทะเบียนนิติบุคคล 13 หลัก ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าออกให้ตอนจดทะเบียน เป็นเลขประจำตัวผู้เสียภาษีได้เลย

แต่ต้องแจ้งข้อมูลกับกรมสรรพากรด้วย โดยยื่นแบบ ล.ป.10.3 ภายใน 60 วัน นับจากวันจดทะเบียน

ใครต้องยื่นขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษีเพิ่มเติม?

มี 3 กรณีหลักที่ต้องยื่นขอเพิ่ม:

กรณีที่ 1: บุคคลที่ไม่มีเลขบัตรประชาชนไทย เช่น ชาวต่างชาติที่มีรายได้จากไทย ต้องยื่นแบบ ล.ป.10.1 พร้อมเอกสาร:

• สำเนาหนังสือเดินทาง หรือใบสำคัญคนต่างด้าว
• สำเนาทะเบียนบ้านของที่พัก

กรณีที่ 2: คณะบุคคลและห้างหุ้นส่วนสามัญที่ไม่ใช่นิติบุคคล ต้องยื่นแบบ ล.ป.10.2 พร้อมเอกสาร:

• บัตรประชาชนของผู้มีอำนาจจัดการและสมาชิกทุกคน
• สำเนาสัญญาจัดตั้งคณะบุคคล (ถ้ามี)

กรณีที่ 3: นายจ้างที่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายแต่ไม่มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้ ต้องยื่นแบบ ล.ป.10.4 ภายใน 60 วันก่อนวันจ่ายเงินได้

เอกสารสำหรับยื่นขอ (กรณีนิติบุคคล)

แบบ ล.ป.10.3 + เอกสารประกอบ:

1. สำเนาทะเบียนบ้านที่ใช้เป็นสำนักงาน
2. สำเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล
3. สำเนาบัตรประชาชนของกรรมการผู้มีอำนาจ
4. หนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่ (ถ้าใช้สถานที่ของคนอื่น)

กำหนดเวลายื่น

• บุคคลธรรมดาไม่มีเลขบัตรประชาชน: ภายใน 60 วัน นับจากมีเงินได้พึงประเมิน
• นิติบุคคล: ภายใน 60 วัน นับจากวันจดทะเบียน
• นายจ้าง: ภายใน 60 วัน ก่อนวันจ่ายเงินได้ครั้งแรก

ยื่นขอได้ที่ไหน?

• กรมสรรพากรพื้นที่ ที่สำนักงานตั้งอยู่
• หรือดาวน์โหลดแบบฟอร์มที่เว็บไซต์กรมสรรพากร rd.go.th และยื่นด้วยตัวเอง

ถ้าไม่มีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีจะเกิดอะไร?

• ไม่สามารถยื่นแบบแสดงรายการภาษีได้
• ไม่สามารถออกใบกำกับภาษีได้
• ไม่สามารถใช้สิทธิ์ขอคืนภาษีได้
• อาจมีโทษตามกฎหมายถ้าไม่ยื่นขอตามกำหนด

สรุป

ประเภท | เลขที่ใช้ | ต้องยื่นขอ?

บุคคลธรรมดาสัญชาติไทย | เลขบัตรประชาชน 13 หลัก | ไม่ต้อง

ชาวต่างชาติ | ต้องยื่นขอจากกรมสรรพากร | ต้อง (ล.ป.10.1)

คณะบุคคล/ห้างหุ้นส่วนสามัญ | ต้องยื่นขอ | ต้อง (ล.ป.10.2)

บริษัท/ห้างหุ้นส่วนจำกัด | เลขทะเบียนนิติบุคคล 13 หลัก | แจ้ง กรมสรรพากร (ล.ป.10.3)

สำหรับเจ้าของร้านออนไลน์ที่เพิ่งเริ่มต้น รู้จักเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของตัวเองและลูกค้าให้ถูกต้องตั้งแต่แรกจะทำให้เอกสารทุกอย่างถูกต้องตามกฎหมาย MooMoo Next ช่วยจัดการเอกสารทางภาษีและบันทึกข้อมูลลูกค้าอย่างถูกต้องสำหรับการออกใบกำกับภาษี

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก