อ่านงบกำไรขาดทุนให้เป็น เจ้าของร้านต้องดู 4 ตัวเลขนี้

หลายคนเปิดงบกำไรขาดทุนดูแล้ว ตาลายกับตัวเลขหลายบรรทัด ไม่รู้ว่าต้องดูอะไรก่อน

จริง ๆ แล้ว ถ้าเป็นเจ้าของร้านที่ไม่ใช่นักบัญชี ไม่จำเป็นต้องอ่านทุกบรรทัด รู้แค่ 4 ตัวเลขนี้ก็เพียงพอสำหรับการบริหารธุรกิจได้เลย

ทำไมต้องอ่านงบกำไรขาดทุนให้เป็น

เพราะงบกำไรขาดทุนคือ บทสรุปผลการดำเนินธุรกิจ ช่วงเวลาหนึ่ง เช่น ปีที่ผ่านมาขายได้เท่าไหร่ ค่าใช้จ่ายเยอะไหม กำไรหรือขาดทุน

ถ้าไม่อ่าน ก็ไม่รู้ว่าธุรกิจกำลังไปได้ดีหรือมีปัญหาซ่อนอยู่

ตัวเลขที่ 1: รายได้ (Revenue)

คือรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการ ก่อน หักต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายใด ๆ

สิ่งที่รายได้บอก:

• ปีนี้ขายได้มากกว่าหรือน้อยกว่าปีที่แล้วเท่าไหร่
• ทำยอดขายได้ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้หรือเปล่า
• อัตราการเติบโตของยอดขายเป็นอย่างไร

รายได้คือจุดแรกที่ต้องให้ความสนใจ เพราะถ้ารายได้ไม่พอ ต่อให้ควบคุมค่าใช้จ่ายดีแค่ไหนก็ยังยาก

ตัวเลขที่ 2: ค่าใช้จ่ายหลัก (Expense)

ค่าใช้จ่ายในธุรกิจมีหลายอย่าง แต่สิ่งที่ต้องให้ความสนใจมากที่สุดคือ ต้นทุนที่เกี่ยวโดยตรงกับรายได้

เช่น:

• ธุรกิจขายเสื้อผ้า → ต้นทุนสินค้าที่ซื้อมาขาย
• ธุรกิจโรงแรม → ค่าจ้างพนักงานให้บริการ
• ธุรกิจรับจ้างผลิต → ค่าวัตถุดิบและค่าแรงงาน

ต้นทุนเหล่านี้มักเป็นรายจ่ายก้อนใหญ่ที่สุด ถ้าควบคุมไม่ได้จะส่งผลต่อกำไรโดยตรง

ตัวเลขที่ 3: กำไรขั้นต้น (Gross Profit)

กำไรขั้นต้น = รายได้ − ต้นทุนที่เกี่ยวโดยตรงกับรายได้

บอกว่า ขายของ 1 ชิ้นได้กำไรกี่บาทก่อนหักค่าใช้จ่ายอื่น

ตัวอย่าง: ขายของได้ 1,000 บาท ต้นทุนสินค้า 400 บาท กำไรขั้นต้น = 1,000 − 400 = 600 บาท (60%)

ทำไมต้องดูกำไรขั้นต้นก่อน? เพราะถ้าขายของแล้วยังขาดทุนขั้นต้น (ต้นทุนมากกว่าราคาขาย) ไม่ต้องไปสนใจค่าใช้จ่ายอื่นแล้ว ยังไงก็เจ๊ง

แต่ถ้ากำไรขั้นต้นยังมีอยู่ ก็ยังพอแก้ได้ด้วยการลดค่าใช้จ่ายทางอ้อม

ตัวเลขที่ 4: กำไรสุทธิ (Net Profit)

กำไรสุทธิ = รายได้ทั้งหมด − รายจ่ายทั้งหมดของธุรกิจ

คือตัวเลขสุดท้ายที่บอกว่า ธุรกิจกำไรหรือขาดทุนจริง ๆ หลังหักทุกค่าใช้จ่ายแล้ว

ถ้ากำไรสุทธิเป็นบวก แปลว่าธุรกิจยังดำเนินไปได้ ถ้าขาดทุนสุทธิต้องหาสาเหตุ เช่น รายได้ลดลง หรือมีค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ผิดปกติในปีนี้

วิธีใช้ตัวเลขทั้ง 4 ตัดสินใจธุรกิจ

สัญญาณ | ความหมาย | แนวทางแก้

รายได้ลดลงต่อเนื่อง | ยอดขายมีปัญหา | ทบทวนกลยุทธ์การขาย

กำไรขั้นต้นต่ำ | ตั้งราคาต่ำหรือต้นทุนสูงเกิน | ปรับราคาหรือเจรจาซัพพลายเออร์

กำไรขั้นต้นดีแต่กำไรสุทธิน้อย | ค่าใช้จ่ายทางอ้อมสูงเกิน | ตรวจสอบค่าเช่า เงินเดือน ค่าโฆษณา

ขาดทุนสุทธิ | ธุรกิจขาดทุนจริง | วิเคราะห์สาเหตุและปรับโมเดล

เงื่อนไขที่ตัวเลขจะใช้ได้จริง

ตัวเลขทั้งหมดนี้ใช้ได้ก็ต่อเมื่อ บันทึกบัญชีถูกต้อง ครบถ้วน และทันเวลา ถ้าบันทึกผิด ตัวเลขที่อ่านได้ก็เชื่อถือไม่ได้ และนำไปใช้ตัดสินใจไม่ได้

นั่นคือเหตุผลที่บัญชีที่ดีเป็นรากฐานของการบริหารธุรกิจ ไม่ใช่แค่เอาไว้ยื่นภาษีอย่างเดียว

สรุป

อ่านงบกำไรขาดทุนไม่ยากถ้ารู้ว่าต้องดูอะไร เริ่มจาก 4 ตัวเลขหลัก คือ รายได้ ค่าใช้จ่ายหลัก กำไรขั้นต้น และกำไรสุทธิ แค่นี้ก็เข้าใจสุขภาพธุรกิจได้แล้ว

MooMooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก