จด VAT แล้วต้องทำอะไรบ้าง? 3 หน้าที่ที่เจ้าของร้านต้องรู้

เจ้าของร้านหลายคนเดินออกจากสรรพากรมาพร้อม ภ.พ.20 ในมือ แล้วก็ถามตัวเองว่า "แล้วไงต่อ?"

บอกได้เลยว่านั่นคือจุดที่คนส่วนใหญ่สะดุด เพราะการจด VAT ไม่ใช่แค่การไปลงทะเบียน แต่มันเปิดประตูสู่ชุดหน้าที่ที่ต้องทำทุกเดือนตลอดไป ถ้าเตรียมตัวไม่ดี ก็มีโอกาสโดนเบี้ยปรับโดยไม่รู้ตัว

มาทำความเข้าใจกันทีเดียวให้จบ

ทำไมต้องจด VAT?

ถ้าร้านคุณมีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี และธุรกิจไม่ได้รับการยกเว้น VAT คุณมีหน้าที่ต้องไปจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วัน นับจากวันที่รายได้ถึงเกณฑ์

ถ้าไม่ไปจด มีโทษปรับนะ อย่าปล่อยผ่าน

แต่สิ่งที่คนมักลืมถามคือ "จดแล้วต้องทำอะไรต่อ?" — นั่นแหละคือเรื่องที่เราจะคุยกันวันนี้

3 หน้าที่หลักของผู้ประกอบการ VAT

1. ออกใบกำกับภาษี ทุกครั้งที่ขาย

ทันทีที่จด VAT แล้ว ทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือให้บริการ คุณต้องออก ใบกำกับภาษี ให้ลูกค้า และทุกครั้งที่ซื้อสินค้าหรือบริการจากร้านที่จด VAT ด้วยกัน คุณต้องขอ ใบกำกับภาษีซื้อ มาเก็บไว้

ฟังดูง่าย แต่ในทางปฏิบัติ โดยเฉพาะร้านค้าบน Shopee, TikTok Shop, Lazada มักจะสับสนว่าต้องออกเอกสารรูปแบบไหน อิเล็กทรอนิกส์หรือกระดาษก็ได้ แต่ต้องมีองค์ประกอบครบตามที่กรมสรรพากรกำหนด

2. บันทึกและจัดทำรายงานภาษี

หลังออกใบกำกับภาษีขาย และเก็บใบกำกับภาษีซื้อมาแล้ว คุณต้องบันทึกลงใน:

• รายงานภาษีซื้อ — รวมภาษีซื้อทั้งหมดในแต่ละเดือน
• รายงานภาษีขาย — รวมภาษีขายทั้งหมดในแต่ละเดือน
• รายงานสินค้าและวัตถุดิบ — ถ้าขายสินค้า (ไม่ใช่บริการ) ต้องมีรายงานนี้เพิ่มด้วย

รายงานเหล่านี้คือข้อมูลที่จะใช้ยื่น ภ.พ.30 ในทุกเดือน

3. ยื่น ภ.พ.30 และนำส่งภาษีทุกเดือน

ทุกเดือนต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป (บังคับยื่นออนไลน์ทุกกรณี ตั้งแต่ 1 มกราคม 2568)

สูตรง่าย ๆ:

ภาษีที่ต้องชำระ = ภาษีขาย - ภาษีซื้อ

• ถ้าผลเป็นบวก → ต้องนำส่งเงินส่วนต่างให้กรมสรรพากร
• ถ้าผลเป็นลบ → มีสิทธิขอคืนภาษี หรือจะพักยอดเครดิตไว้ใช้เดือนหน้าก็ได้

ตัวอย่างคำนวณแบบเข้าใจง่าย

สมมติว่าร้านคุณเดือนนี้:

• ซื้อสินค้าเข้าร้านมูลค่า 100,000 บาท → ภาษีซื้อ 7,000 บาท
• ขายสินค้าออกไปมูลค่า 200,000 บาท → ภาษีขาย 14,000 บาท

ภาษีที่ต้องนำส่ง = 14,000 - 7,000 = 7,000 บาท

ถ้าเดือนนั้นซื้อของเข้ามาเยอะขึ้น เช่นซื้อมาถึง 300,000 บาท → ภาษีซื้อ 21,000 บาท

ภาษีที่ต้องนำส่ง = 14,000 - 21,000 = -7,000 บาท (ได้คืนหรือพักยอดไว้)

เรื่องภาษีซื้อ "ต้องห้าม" ที่ต้องระวัง

ตรงนี้สำคัญมาก หลายคนได้ยินว่าถ้าภาษีซื้อมากกว่าภาษีขายจะได้คืนภาษี เลยพยายามหาใบกำกับภาษีซื้อมาเพิ่มโดยไม่จำเป็น

ต้องบอกเลยว่า นั่นคือทางผิด

ภาษีซื้อที่ใช้หักได้ต้องเป็นค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับธุรกิจจริง ๆ ถ้าเอาใบกำกับภาษีที่ไม่เกี่ยวกับกิจการมาหัก กรมสรรพากรมีสิทธิถือว่าเป็น "ภาษีซื้อต้องห้าม" ซึ่ง:

• ไม่สามารถนำมาหักได้
• อาจโดนเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
• ถ้าหนักกว่านั้น อาจถูกเรียกตรวจย้อนหลัง

แถมยังมีความเสี่ยงอีกอย่าง ถ้ายอดภาษีมูลค่าเพิ่มที่ยื่น ไม่สอดคล้องกับรายได้ที่ยื่นภาษีเงินได้ สรรพากรก็จะตั้งคำถามทันที เพราะข้อมูลสองส่วนนี้ต้องไปกันได้

ระบบ VAT ทำให้สรรพากรรู้จักร้านคุณมากขึ้น

พอจด VAT แล้ว ทุกเดือนคุณส่งข้อมูลยอดซื้อ ยอดขาย ให้กรมสรรพากรผ่าน ภ.พ.30 สรรพากรจึงรู้ภาพรวมธุรกิจค่อนข้างดี ดังนั้นความสอดคล้องระหว่างภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีเงินได้จึงสำคัญมาก

ถ้าทำถูกต้อง ไม่ต้องกังวลเลย ทางตรงคือทางที่ปลอดภัยที่สุดเสมอ

MooMoo Next ช่วยได้ตรงไหน?

สำหรับเจ้าของร้านที่ขายบน Shopee, TikTok Shop, Lazada ปัญหาคือยอดขายและยอดซื้อมาจากหลายช่องทาง การรวมตัวเลขเพื่อทำรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขายแต่ละเดือนเลยวุ่นวายมาก

MooMoo Next รวบรวมยอดขายจากทุกแพลตฟอร์มมาไว้ที่เดียว คำนวณภาษีซื้อ-ภาษีขายอัตโนมัติ และเตรียมข้อมูลสำหรับยื่น ภ.พ.30 ได้เลย ไม่ต้องนั่งรวมเลขเองให้ปวดหัว

การจด VAT ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว แค่ต้องรู้ว่าต้องทำอะไรบ้าง แล้วทำให้ครบ ทำให้ถูกต้อง ทุกอย่างก็ราบรื่น รับรองเลยว่าพอทำเป็นแล้วมันไม่ได้ยากอย่างที่คิด

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก