ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) คืออะไร ใครต้องจด ยื่นเมื่อไหร่

เปิดร้านขายของออนไลน์บน Shopee, TikTok Shop หรือ Lazada มาสักพัก ยอดขายพุ่งขึ้นเรื่อย ๆ จนมีคนบอกว่า "ยอดขายเกิน 1.8 ล้านแล้วต้องจด VAT นะ" แต่ไม่รู้ว่า VAT คืออะไร ต้องทำอะไรบ้าง และมีผลกับธุรกิจอย่างไร — บทความนี้อธิบายครบในที่เดียว

VAT คืออะไร

VAT (Value Added Tax) หรือภาษีมูลค่าเพิ่ม คือภาษีที่เก็บจากมูลค่าการซื้อขายสินค้าและบริการ อัตราปัจจุบันคือ 7% (อัตราจริงตามกฎหมายคือ 10% แต่ลดลงมา 7% มาหลายปีแล้ว)

ใครจ่าย VAT จริง ๆ: ผู้บริโภคคนสุดท้ายเป็นคนแบกรับ VAT ทั้งหมด ผู้ขายแค่เก็บแทนรัฐแล้วนำส่ง

ตัวอย่าง: ซื้อสินค้าราคา 100 บาท + VAT 7 บาท = 107 บาท ผู้ขายได้เงิน 107 บาท แต่ 7 บาทนั้นต้องนำส่งรัฐ ไม่ใช่รายได้ของผู้ขาย

ใครต้องจดทะเบียน VAT

ข้อกำหนด: ผู้ขายสินค้าหรือให้บริการที่มีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาท/ปีต้องจดทะเบียน VAT ภายใน 30 วัน หลังจากรายได้เกิน

ไม่ต้องอยู่ในรูปบริษัท — บุคคลธรรมดาที่ขายของออนไลน์มียอดเกิน 1.8 ล้านก็ต้องจด VAT เหมือนกัน

ถ้าไม่จดแต่ควรจด: รายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้านก็จด VAT ได้ถ้าต้องการออกใบกำกับภาษีเต็มรูปให้ลูกค้า B2B

ภาษีขายคืออะไร

ภาษีขาย = VAT ที่คุณเก็บจากลูกค้าทุกครั้งที่ขายสินค้า/บริการ

ตัวอย่าง: ขายสินค้า 1,000 บาท เก็บ VAT 7% = 70 บาท → ได้รับเงิน 1,070 บาท แต่ 70 บาทนั้นเป็น "ภาษีขาย" ที่ต้องนำส่งรัฐ

ภาษีซื้อคืออะไร

ภาษีซื้อ = VAT ที่คุณจ่ายให้ซัพพลายเออร์ตอนซื้อสินค้า/วัตถุดิบ

ตัวอย่าง: ซื้อสินค้ามาขายต้นทุน 600 บาท + VAT 42 บาท = 642 บาท → 42 บาทนั้นคือ "ภาษีซื้อ" ที่นำไปหักจากภาษีขายได้

VAT ที่ต้องส่งรัฐ = ภาษีขาย - ภาษีซื้อ

สูตรง่าย ๆ:

• ถ้าภาษีขาย > ภาษีซื้อ → ต้องจ่ายส่วนต่างให้รัฐ
• ถ้าภาษีซื้อ > ภาษีขาย → ขอคืนได้ หรือนำไปหักเดือนถัดไป

ตัวอย่าง:

• ยอดขายเดือนนี้ 100,000 บาท → ภาษีขาย 7,000 บาท
• ยอดซื้อสินค้า 60,000 บาท → ภาษีซื้อ 4,200 บาท
• VAT ที่นำส่ง = 7,000 - 4,200 = 2,800 บาท

ยื่น PP30 คืออะไร

PP30 (ภ.พ.30) คือแบบแสดงรายการสรุปภาษีซื้อและภาษีขาย ต้องยื่นทุกเดือน แม้ไม่มียอดขายเลย

วิธีการยื่น | กำหนดส่ง

ยื่นออนไลน์ผ่าน rd.go.th (บังคับ ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2568) | วันที่ 23 ของเดือนถัดไป

เตรียมอะไรบ้าง:

• รายงานภาษีซื้อ (จากใบกำกับภาษีที่รับมา)
• รายงานภาษีขาย (จากใบกำกับภาษีที่ออกให้ลูกค้า)
• แบบ ภ.พ.30 และใบแนบ

ผลกระทบเมื่อจด VAT

ผลบวก:

• ออกใบกำกับภาษีเต็มรูปได้ → ลูกค้า B2B สนใจมากขึ้น
• ขอคืนภาษีซื้อได้ → ลดต้นทุนจริง ๆ
• ดูน่าเชื่อถือในสายตาลูกค้าธุรกิจ

ผลกระทบที่ต้องจัดการ:

• ต้องออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขาย
• ต้องยื่น PP30 ทุกเดือนโดยไม่ขาด
• ต้องเก็บรายงานภาษีซื้อ-ขายให้ครบ

ถ้าไม่จด VAT ทั้งที่ควรต้องจด

ถ้ารายได้เกิน 1.8 ล้านแล้วแต่ยังไม่จด VAT โทษคือ:

• ปรับไม่เกิน 2,000 บาทต่อเดือน
• ต้องชำระ VAT ย้อนหลังในอัตรา 1/11 ของรายรับทั้งหมด
• บวกเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ขาด

สรุป

VAT คือภาษีที่เก็บจากผู้บริโภค 7% ผู้ขายเป็นแค่ตัวกลางเก็บแทนรัฐ ใครมีรายได้เกิน 1.8 ล้าน/ปีต้องจดทะเบียน VAT และยื่น PP30 ทุกเดือน เมื่อเข้าใจหลักการภาษีขายหักด้วยภาษีซื้อแล้ว จะรู้ว่าจริง ๆ ค่าใช้จ่ายจากการจด VAT ไม่ได้หนักอย่างที่คิด เพราะภาษีซื้อช่วยหักได้ส่วนหนึ่ง

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก