ภาษีหัก ณ ที่จ่ายพนักงาน คำนวณอย่างไร ก่อนจ่ายเงินเดือนแต่ละเดือน

จ่ายเงินเดือนให้พนักงานทุกเดือน แต่รู้ไหมว่าก่อนโอนเงินนั้น เจ้าของธุรกิจมีหน้าที่ต้องทำอะไรบ้าง

กฎหมายกำหนดให้ นายจ้างต้องหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ออกจากเงินเดือนพนักงานทุกครั้งที่จ่าย แล้วนำส่งให้กรมสรรพากรแทนพนักงาน — ไม่ใช่ว่าพนักงานจะไปจ่ายภาษีเองทีเดียวตอนสิ้นปี

ถ้าไม่หัก ไม่นำส่ง — นายจ้างต้องรับผิดชอบทั้งหมด รวมถึงเบี้ยปรับและเงินเพิ่มด้วย

หลักการพื้นฐาน: รู้อะไร ถึงหักได้ถูก

ก่อนจะคำนวณ ต้องรู้สามเรื่องนี้ก่อน

1. จ่ายให้ใคร — เป็นพนักงานประจำ (เงินได้ 40(1)) หรือว่าจ้างรายครั้ง (เงินได้ 40(2))
2. จ่ายเป็นอะไร — เงินเดือน โบนัส ค่าล่วงเวลา เบี้ยเลี้ยง ฯลฯ
3. จ่ายเมื่อไหร่ — เดือนไหน ยอดเท่าไหร่

เงินได้มาตรา 40(1) คือ เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส ค่าล่วงเวลา เบี้ยเลี้ยง ทุกอย่างที่มาจากความสัมพันธ์นายจ้าง-ลูกจ้างประจำ — ต้องยื่น ภ.ง.ด.1

การคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายพนักงาน

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคำนวณแบบ อัตราก้าวหน้า — ยิ่งรายได้มาก ยิ่งเสียภาษีในอัตราที่สูงขึ้น

เจ้าของธุรกิจไม่ต้องคำนวณทีละขั้นด้วยมือ แต่ต้องเข้าใจหลักการเพื่อตรวจสอบว่าระบบคำนวณถูกหรือไม่

อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ปัจจุบัน)

เงินได้สุทธิ (บาท/ปี) | อัตราภาษี

0 – 150,000 | ยกเว้น

150,001 – 300,000 | 5%

300,001 – 500,000 | 10%

500,001 – 750,000 | 15%

750,001 – 1,000,000 | 20%

1,000,001 – 2,000,000 | 25%

2,000,001 – 5,000,000 | 30%

เกิน 5,000,000 | 35%

เงินได้สุทธิ = รายได้รวม − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน

ขั้นตอนคำนวณภาษีรายเดือน (โดยย่อ)

1. ประมาณการรายได้ทั้งปี จากเงินเดือนเดือนปัจจุบัน × 12 + โบนัสที่คาดว่าจะได้
2. หักค่าใช้จ่าย 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท
3. หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท (และค่าลดหย่อนอื่น ๆ ที่แจ้งไว้)
4. คำนวณภาษีทั้งปี ตามอัตราก้าวหน้า
5. หารด้วย 12 = ภาษีที่ต้องหักต่อเดือน

ตัวอย่างเบื้องต้น

สมมติพนักงานเงินเดือน 30,000 บาท/เดือน ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ไม่มีลดหย่อนอื่น

• รายได้ทั้งปี = 360,000 บาท
• ค่าใช้จ่าย 50% = 100,000 บาท (เพดาน)
• ค่าลดหย่อนส่วนตัว = 60,000 บาท
• เงินได้สุทธิ = 360,000 − 100,000 − 60,000 = 200,000 บาท
• ภาษี: 0 บนส่วน 150,000 + 5% × 50,000 = 2,500 บาทต่อปี
• หักรายเดือน = 2,500 ÷ 12 ≈ 209 บาท/เดือน

นี่เป็นตัวเลขประมาณการ — ในทางปฏิบัติต้องคำนวณทุกเดือนโดยพิจารณาค่าลดหย่อนจริงที่พนักงานแจ้ง

เอกสารที่นายจ้างต้องทำ

1. สลิปเงินเดือน

ต้องออกให้พนักงานทุกเดือน โดยต้องแสดง

• เงินเดือนและรายได้ทุกประเภท
• ยอดหัก ณ ที่จ่าย
• ยอดประกันสังคม
• ยอดรับสุทธิ
• ยอดสะสมตั้งแต่ต้นปี

2. แบบ ภ.ง.ด.1

ยื่นกรมสรรพากรทุกเดือนภายในวันที่ 7 (หรือ 15 ถ้ายื่นออนไลน์) แจ้งรายการพนักงานที่มีเงินได้ถึงฐานเสียภาษีในเดือนนั้น พร้อมยอดภาษีหัก ณ ที่จ่าย

3. แบบ ภ.ง.ด.1ก

ยื่นปีละครั้งก่อนสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ สรุปข้อมูลพนักงาน ทุกคน (รวมถึงคนที่ไม่ต้องเสียภาษีด้วย) พร้อมยอดสะสมรายได้และภาษีตลอดปี

4. หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ)

ออกให้พนักงานทุกคน ปีละครั้ง ก่อนวันที่ 15 กุมภาพันธ์ เพื่อให้พนักงานนำไปใช้ยื่นภาษีส่วนตัว (ภ.ง.ด.90 หรือ 91)

ค่าลดหย่อนที่พนักงานสามารถแจ้งให้นายจ้างทราบได้

พนักงานสามารถแจ้งค่าลดหย่อนต่าง ๆ ให้นายจ้างทราบเพื่อคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น ไม่ต้องรอขอคืนตอนสิ้นปี เช่น

• ค่าลดหย่อนคู่สมรส / บุตร / บิดามารดา
• เบี้ยประกันชีวิต / สุขภาพ
• กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD)
• RMF / SSF
• ดอกเบี้ยบ้าน

ประกันสังคม ต้องหักด้วยไหม

ใช่ ประกันสังคมเป็นคนละส่วนกับภาษีหัก ณ ที่จ่าย แต่ต้องหักพร้อมกัน

• พนักงาน (ม.33) ปี 2569: ฐานค่าจ้างสูงสุด 17,500 บาท → หักสูงสุด 875 บาท/เดือน
• นายจ้างสมทบเท่ากัน 875 บาท/เดือน

นำส่งสำนักงานประกันสังคมภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (แยกจากการยื่นภาษี)

จัดการง่ายขึ้น: อย่าทำมือเดียว

เจ้าของร้านหลายคนคำนวณเงินเดือนและภาษีด้วย Excel เองทุกเดือน ซึ่งทำได้แต่เสี่ยงผิดพลาดสูง โดยเฉพาะเมื่อมีพนักงานหลายคน มีโบนัสกลางปี หรือพนักงานลาออก-เข้าใหม่ระหว่างปี

โปรแกรมบัญชีที่มีระบบเงินเดือนในตัวจะช่วย

• คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายรายเดือนให้อัตโนมัติ
• คำนวณประกันสังคมให้ถูกต้อง
• ออกสลิปเงินเดือนได้ทันที
• ดาวน์โหลดไฟล์ .txt สำหรับยื่น ภ.ง.ด.1 ออนไลน์

สรุป

การหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายพนักงานคือหน้าที่ของนายจ้างที่ต้องทำทุกเดือน ไม่ใช่เรื่องที่พนักงานต้องไปดูแลเอง หลักการง่าย ๆ คือ

1. รู้ว่าพนักงานได้รับเงินได้ประเภทไหน
2. คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายรายเดือนตามอัตราก้าวหน้า
3. ยื่น ภ.ง.ด.1 ทุกเดือน + ภ.ง.ด.1ก ทุกปี
4. ออกใบ 50 ทวิ ให้พนักงานก่อน 15 กุมภาพันธ์

MooMoo Next ช่วยจัดการทุกขั้นตอนนี้ในที่เดียว ตั้งแต่บันทึกเงินเดือน คำนวณภาษี จนถึงดาวน์โหลดไฟล์สำหรับยื่นสรรพากร

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก