TFRS for NPAEs บัญชีที่ผิดพลาดแก้ไขประมาณการได้ไหม?

ทำบัญชีแล้วพบว่าผิดพลาด หรืออยากเปลี่ยนวิธีคำนวณ ทำได้ไหม? ทำได้อย่างไร? และมีผลต่องบการเงินอย่างไร? บทความนี้อธิบายความต่างและวิธีปฏิบัติที่ถูกต้อง

3 สถานการณ์ที่ต้องจัดการต่างกัน

สถานการณ์ที่ 1: เปลี่ยนนโยบายบัญชี (Change in Accounting Policy)

เช่น เปลี่ยนจากวิธีคิดค่าเสื่อมแบบเส้นตรงมาเป็นแบบลดยอด

วิธีปฏิบัติ: ต้องปรับย้อนหลัง (Retrospective Application) คือแก้ตัวเลขทุกปีที่ผ่านมาด้วย

เงื่อนไข: เปลี่ยนนโยบายได้เฉพาะ:

• กฎหมายหรือมาตรฐานบัญชีบังคับ
• ทำให้งบการเงินสะท้อนความเป็นจริงได้ดีกว่า

ห้ามเปลี่ยนตามใจ

สถานการณ์ที่ 2: เปลี่ยนประมาณการบัญชี (Change in Accounting Estimate)

เช่น เปลี่ยนอายุการใช้งานของเครื่องจักรจาก 5 ปีเป็น 7 ปี เพราะข้อมูลใหม่บ่งชี้ว่าเครื่องทนทานกว่าที่คิด

วิธีปฏิบัติ: ปรับไปข้างหน้า (Prospective Application) ไม่ต้องแก้ย้อนหลัง แค่ปรับตั้งแต่ปีปัจจุบันเป็นต้นไป

ตัวอย่าง:

เครื่องจักร 500,000 บาท ค่าเสื่อมสะสม 3 ปี (เส้นตรง 5 ปี) = 300,000 บาท มูลค่าตามบัญชี = 200,000 บาท

เปลี่ยนประมาณการอายุเป็น 7 ปี รวม (ยังเหลืออีก 4 ปี): ค่าเสื่อมใหม่ = 200,000 / 4 = 50,000 บาท/ปี (แทน 100,000 เดิม)

สถานการณ์ที่ 3: แก้ไขข้อผิดพลาด (Correction of Errors)

เช่น บันทึกยอดขายผิด 100,000 บาทแทน 10,000 บาท

วิธีปฏิบัติ: ต้องแก้ย้อนหลัง (Retrospective Restatement) ปรับงบเปรียบเทียบทุกปีที่ผิด

ต้องเปิดเผย:

• ลักษณะของข้อผิดพลาด
• ผลกระทบต่อตัวเลขในงบการเงิน

วิธีจัดการเมื่อพบข้อผิดพลาดในบัญชี

1. ระบุว่าผิดพลาดอะไร — บันทึกยอดผิด? หมวดหมู่ผิด? งวดผิด?
2. คำนวณผลกระทบ — กำไรผิดไปเท่าไหร่? ภาษีต้องปรับเท่าไหร่?
3. บันทึกแก้ไข — ออก Journal Entry แก้ไขที่ถูกต้อง
4. เปิดเผยในหมายเหตุ — ระบุว่าแก้ไขอะไร เพราะอะไร

โปรแกรมบัญชีที่ดีช่วยให้แก้ไขข้อผิดพลาดได้ง่ายกว่า MooMoo Next มีระบบ audit trail ที่บันทึกว่าใครแก้ไขอะไรเมื่อไหร่ ทำให้ตรวจสอบย้อนหลังได้และแก้ไขถูกจุด

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก