ฟรีแลนซ์ต้องรู้! เอกสาร บัญชี และภาษีที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

เป็นฟรีแลนซ์แล้วก็โล่งดี ไม่มีเจ้านาย เวลาเป็นของตัวเอง แต่พอถึงเวลาเรื่องเงิน เรื่องภาษี เรื่องเอกสาร หลายคนเริ่มหัวหมุน

บอกตรงๆ ว่าฟรีแลนซ์กับธุรกิจออนไลน์มีจุดร่วมกันเยอะมาก — คือต้องรับผิดชอบทุกอย่างด้วยตัวเอง ทั้งขาย ทั้งทำงาน ทั้งบัญชี ทั้งภาษี

บทความนี้รวบทุกอย่างที่ฟรีแลนซ์ต้องรู้มาไว้ที่เดียวแล้ว

เอกสารที่ฟรีแลนซ์ต้องใช้เมื่อรับงาน

เจ้าของร้านออนไลน์หลายคนเริ่มชีวิตจากฟรีแลนซ์มาก่อน และเอกสารเหล่านี้ยังใช้ได้กับธุรกิจขนาดเล็กทั่วไปด้วย

1. ใบเสนอราคา (Quotation)

เอกสารแรกที่ต้องออกก่อนที่ลูกค้าจะตัดสินใจจ้างงาน ใบเสนอราคาที่ดีควรมี

• ชื่อและข้อมูลติดต่อของคุณ (หรือชื่อบริษัท)
• รายละเอียดงานและราคาแต่ละรายการ
• เงื่อนไขการชำระเงิน (เช่น จ่าย 50% ก่อน เริ่มงาน 50% หลังส่งงาน)
• ระยะเวลาส่งมอบงาน
• วันหมดอายุของใบเสนอราคา (แนะนำ 7-30 วัน)
• เลขที่เอกสารที่รันต่อเนื่อง

ใบเสนอราคาที่ดูน่าเชื่อถือและมีข้อมูลครบ ช่วยปิดงานได้ง่ายขึ้นมาก ลูกค้าองค์กรมักต้องการใบเสนอราคาก่อนอนุมัติทุกครั้ง

2. ใบแจ้งหนี้ / ใบวางบิล (Invoice)

เมื่อทำงานเสร็จและส่งมอบแล้ว ออกใบแจ้งหนี้เพื่อแจ้งยอดที่ลูกค้าต้องชำระ

ถ้าลูกค้าเป็นบริษัท มักมีรอบการชำระเงิน เช่น วางบิลภายในวันที่ 15 จ่ายปลายเดือนถัดไป ต้องจำรอบนี้ให้แม่น ถ้าพลาดรอบต้องรออีก 30 วัน

3. ใบเสร็จรับเงิน (Receipt)

เมื่อลูกค้าโอนเงินมาแล้ว ออกใบเสร็จรับเงินให้ทันที เป็นหลักฐานว่าได้รับเงินแล้ว

ถ้ายังไม่ได้จด VAT ออกแค่ใบเสร็จรับเงินก็พอ ไม่ต้องออกใบกำกับภาษี

4. หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (WHT Certificate)

เมื่อลูกค้า (โดยเฉพาะนิติบุคคล) จ่ายค่าจ้างให้คุณ เขาต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% ออกก่อน และออกหนังสือรับรองให้คุณ

อย่าลืมขอเอกสารนี้ทุกครั้ง เพราะนำไปหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายปลายปีได้

บัญชีรับ-จ่าย: ไดอารีทางการเงินที่ฟรีแลนซ์ต้องมี

หลายคนคิดว่าบัญชีรับ-จ่ายเป็นเรื่องของนักบัญชี แต่จริงๆ ฟรีแลนซ์ต้องทำเองง่ายมาก

ทำไมต้องทำ?

1. รู้ว่าแต่ละเดือนมีกำไรจริงๆ เท่าไร (ไม่ใช่แค่รายได้)
2. ตั้งราคาได้ถูกต้อง — รู้ต้นทุนจริงก่อนตั้งราคา
3. ประหยัดภาษีได้ — หักค่าใช้จ่ายตามจริงได้ ถ้ามีหลักฐาน

ประหยัดภาษีได้ยังไง?

สรรพากรให้ฟรีแลนซ์เลือกหักค่าใช้จ่ายได้ 2 แบบ

• แบบเหมา — หักได้ 40-60% ของรายได้ (ไม่ต้องมีหลักฐาน ขึ้นกับประเภทงาน)
• แบบตามจริง — หักได้ตามค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริง พร้อมหลักฐาน

ถ้าค่าใช้จ่ายจริงของคุณ (ค่าคอมพิวเตอร์ ซอฟต์แวร์ อุปกรณ์ต่างๆ) สูงกว่า % เหมา การหักตามจริงจะประหยัดภาษีได้มากกว่า แต่ต้องมีบัญชีรับ-จ่ายที่ชัดเจนก่อน

ภาษีที่ฟรีแลนซ์ต้องจ่าย

ฟรีแลนซ์เป็นบุคคลธรรมดา เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามขั้นบันได

สิ่งที่ต้องรู้

ยื่นภาษีปีละ 2 ครั้ง

• ครึ่งปีแรก ยื่น ภ.ง.ด.94 (ภายใน 30 กันยายน)
• ปลายปี ยื่น ภ.ง.ด.90 (ภายใน 31 มีนาคมปีถัดไป)

ถูกหัก ณ ที่จ่าย 3% ทุกครั้งที่ได้รับค่าจ้าง เงิน 3% ที่ถูกหักนี้เป็นภาษีที่จ่ายล่วงหน้า นำไปหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายจริงตอนยื่นแบบ

ฟรีแลนซ์รับงานต่างประเทศ เสียภาษียังไง?

ฟรีแลนซ์ไทยที่รับงานจากลูกค้าต่างประเทศ เงินที่ได้ก็ต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในไทย

กติกาหลัก

• ถ้าเงินนั้นเกิดจากการทำงานในประเทศไทย → ต้องเสียภาษีไทยทุกกรณี
• ถ้าอาศัยอยู่ในไทยเกิน 180 วันต่อปี → ต้องนำรายได้ต่างประเทศมาแจ้งด้วย

เรื่อง VAT สำหรับรับงานจากต่างประเทศ ถ้ายังไม่ได้จด VAT ไม่ต้องคิด VAT ถ้าจด VAT แล้ว การให้บริการแก่ลูกค้าต่างประเทศส่วนใหญ่ถือเป็น Zero-rate (0% VAT) แต่ต้องปรึกษานักบัญชีแต่ละกรณี

ประกันสังคมมาตรา 40: ฟรีแลนซ์สมัครได้!

ฟรีแลนซ์ไม่ใช่ลูกจ้าง ดังนั้นไม่ได้เข้าประกันสังคมมาตรา 33 แต่สามารถสมัครประกันสังคมได้ในฐานะ "ผู้ประกันตนโดยสมัครใจ" ตาม มาตรา 40

มาตรา 40 มีให้เลือก 2 ทางเลือก

ทางเลือกที่ 1 — จ่ายเดือนละ 70 บาท

• ชดเชยรายได้เมื่อเจ็บป่วย
• สงเคราะห์บุตร
• ทุพพลภาพ
• ชราภาพ

ทางเลือกที่ 2 — จ่ายเดือนละ 100 บาท

• ทุกอย่างในทางเลือก 1
• บำเหน็จชราภาพเพิ่ม

เงินจ่ายน้อยมาก แต่ได้ความคุ้มครองที่จำเป็น โดยเฉพาะฟรีแลนซ์ที่ไม่มีสวัสดิการจากองค์กรรองรับ

MooMoo Next ช่วยฟรีแลนซ์และเจ้าของร้านเล็กๆ ได้ยังไง

ฟรีแลนซ์หรือเจ้าของร้านออนไลน์ที่เพิ่งเริ่มต้น มักเจอปัญหาเรื่องเอกสาร ออกใบเสนอราคาใน Excel ตามไม่ถึงว่าลูกค้ารายไหนจ่ายแล้วหรือยัง บัญชีรับ-จ่ายก็เป็น Google Sheets ที่ไม่ได้อัพเดตมาเป็นเดือน

MooMoo Next ช่วยให้สร้างใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ และใบเสร็จรับเงินได้ในระบบเดียวกัน ติดตามสถานะว่าลูกค้ารายไหนจ่ายแล้วหรือค้างจ่ายอยู่ และสรุปรายรับ-รายจ่ายให้เห็นภาพรวมของธุรกิจได้ทุกเดือน

ถ้าขายของออนไลน์บน Shopee, TikTok Shop หรือ Lazada อยู่ด้วย ยิ่งดี เพราะดึงออเดอร์จาก marketplace เข้ามาบันทึกรายได้อัตโนมัติ ไม่ต้องนั่งกรอกมือทีละรายการ

จากที่เคยใช้เวลาหลายชั่วโมงในการรวบรวมข้อมูลก่อนยื่นภาษี เหลือแค่ไม่กี่นาที

ใช้งานฟรี 30 วัน เมื่อสมัครทดลองใช้ MooMooNext วันนี้ [สมัครเลย →](https://moomoonext.com/login)