เจ้าของบริษัทจ่ายเงินปันผล ต้องทำอย่างไร ภาษีเท่าไร

ทำธุรกิจมาหลายปี บริษัทมีกำไรสะสม แต่เงินมันอยู่ในบริษัท จะเอาออกมาใช้ต้องทำยังไง? นี่คือคำถามที่เจ้าของบริษัทหลายคนถาม

คำตอบที่ถูกต้องและถูกกฎหมายที่สุดคือ "จ่ายเงินปันผล" แต่การจ่ายปันผลไม่ใช่แค่โอนเงินออกมา มีขั้นตอนและเงื่อนไขทางกฎหมายที่ต้องปฏิบัติให้ครบ

เงินปันผลคืออะไร

เงินปันผล (Dividend) คือส่วนแบ่งกำไรที่บริษัทจ่ายให้ผู้ถือหุ้น ตามสัดส่วนหุ้นที่แต่ละคนถืออยู่ นี่คือสิทธิที่ผู้ลงทุนพึงได้รับจากการลงทุนในบริษัท

สิ่งที่ต้องเข้าใจชัดเจนคือ เงินปันผลต้องมาจากกำไร ไม่ใช่เงินทุน ดังนั้นถ้าบริษัทยังขาดทุนสะสมอยู่ จะจ่ายปันผลไม่ได้เด็ดขาด

เงื่อนไขที่ต้องมีก่อนจ่ายปันผล

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดไว้ 2 ข้อสำคัญ:

ข้อที่ 1: บริษัทต้องมีกำไรสะสมเป็นบวก

ต้องไม่มีขาดทุนสะสมเหลืออยู่ ถ้ามีกำไรปีนี้แต่ยังมีขาดทุนสะสมจากปีก่อน จะจ่ายปันผลได้แค่ส่วนที่เกินจากการล้างขาดทุนสะสมแล้ว

ข้อที่ 2: ต้องตั้งสำรองตามกฎหมาย

ทุกครั้งที่จ่ายปันผล บริษัทต้องกันเงินสำรองไว้ 5% ของกำไรสุทธิ จนกว่าเงินสำรองรวมจะถึง 10% ของทุนจดทะเบียน

ตัวอย่าง: บริษัทมีทุนจดทะเบียน 1,000,000 บาท ต้องตั้งสำรองจนครบ 100,000 บาท ถึงจะไม่ต้องตั้งอีกต่อไป

ขั้นตอนการจ่ายเงินปันผล

ขั้นที่ 1: คณะกรรมการบริษัทมีมติ

ประชุมคณะกรรมการและมีมติอนุมัติหรือเสนอให้ที่ประชุมผู้ถือหุ้นพิจารณา

ขั้นที่ 2: ประชุมผู้ถือหุ้น

จัดประชุมสามัญหรือวิสามัญผู้ถือหุ้น เพื่อลงมติอนุมัติการจ่ายปันผลอย่างเป็นทางการ

ขั้นที่ 3: ประกาศและแจ้งผู้ถือหุ้น

แจ้งผู้ถือหุ้นทุกรายเป็นลายลักษณ์อักษร และประกาศในหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นตามที่กฎหมายกำหนด

ขั้นที่ 4: หักภาษี ณ ที่จ่ายและชำระ

บริษัทหัก 10% ของเงินปันผล และยื่น ภ.ง.ด.2 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายปันผล (บังคับยื่นออนไลน์ ตั้งแต่ 1 มกราคม 2568)

ขั้นที่ 5: จ่ายเงินปันผล

จ่ายให้ผู้ถือหุ้นภายใน 1 เดือนนับจากวันที่ประชุมอนุมัติ

ภาษีเงินปันผลสำหรับผู้รับ

ผู้รับเงินปันผลที่เป็นบุคคลธรรมดามีภาษี ณ ที่จ่าย 10% ถูกหักทันที แต่มีตัวเลือก 2 แบบ:

ตัวเลือกที่ 1: Final Tax (หักแล้วจบ)

ยอมให้ 10% ที่ถูกหักไปเป็นภาษีสุดท้าย ไม่นำเงินปันผลไปรวมยื่นภาษีประจำปี วิธีนี้เหมาะกับคนที่ฐานภาษีสูงกว่า 10%

ตัวเลือกที่ 2: นำไปรวมยื่นภาษีประจำปี

นำเงินปันผลไปรวมคำนวณกับรายได้อื่น และใช้ 10% ที่ถูกหักไว้เป็นเครดิตภาษี ถ้าฐานภาษีสุดท้ายต่ำกว่า 10% จะได้คืน แต่ถ้าเลือกยื่นแล้ว ต้องนำเงินปันผลทุกแหล่งมารวมด้วย ไม่สามารถเลือกได้บางส่วน

คำแนะนำ: ถ้ารายได้รวมในปีนั้นสูง ฐานภาษีอยู่ในอัตรา 20-35% เลือก Final Tax คุ้มกว่า แต่ถ้ารายได้รวมน้อย ฐานภาษีต่ำกว่า 10% นำไปรวมยื่นเพื่อขอคืน

โทษถ้าจ่ายปันผลผิดเงื่อนไข

ถ้าจ่ายปันผลโดยไม่เป็นไปตามกฎหมาย เช่น จ่ายทั้งที่ยังขาดทุนสะสม หรือไม่ผ่านที่ประชุมผู้ถือหุ้น:

• การจ่ายนั้นอาจถือว่าเป็นโมฆะ
• เจ้าหนี้สามารถฟ้องร้องให้บริษัทเรียกเงินคืนจากผู้ถือหุ้นได้
• กรรมการอาจต้องร่วมรับผิดชอบความเสียหาย

MooMooNext ช่วยจัดการเงินปันผลได้อย่างไร

MooMooNext ช่วยสรุปกำไรสะสมที่สามารถจ่ายปันผลได้ คำนวณยอดสำรองตามกฎหมายที่ต้องตั้ง และสร้างเอกสารบันทึกการจ่ายเงินปันผลได้ถูกต้อง ลดความเสี่ยงจากการจ่ายผิดเงื่อนไขโดยไม่รู้ตัว

สรุป

เงินปันผลคือทางออกที่ถูกกฎหมายและโปร่งใสที่สุดสำหรับเจ้าของบริษัทที่ต้องการนำกำไรออกมาใช้ แต่ต้องทำให้ถูกขั้นตอน ตั้งแต่ที่ประชุมผู้ถือหุ้น การตั้งสำรอง และการหักภาษี ณ ที่จ่าย ถ้าทำครบทุกขั้นตอน ทั้งบริษัทและผู้รับก็อยู่ในสถานะถูกกฎหมายทุกอย่าง

MooMooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก