ภ.ง.ด.90 vs ภ.ง.ด.91 ต่างกันอย่างไร ใครต้องยื่นแบบไหน

ทุกปีช่วงยื่นภาษี คำถามที่ได้ยินบ่อยที่สุดคือ "ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91?" หลายคนกรอกผิดแบบโดยไม่รู้ตัว หรือยื่นแบบที่ไม่ตรงกับสถานการณ์จริง บทความนี้อธิบายให้ชัดเจนครั้งเดียวจบ

ภ.ง.ด.91 — สำหรับมนุษย์เงินเดือนเท่านั้น

ภ.ง.ด.91 ใช้สำหรับผู้มีเงินได้เฉพาะ ประเภท 40(1) เพียงประเภทเดียว นั่นคือ:

• เงินเดือน
• ค่าจ้าง
• โบนัส
• เงินพิเศษอื่น ๆ จากการทำงานให้นายจ้างคนเดียวหรือหลายคน

เงื่อนไขสำคัญ: ต้องมีรายได้จาก 40(1) เท่านั้น ไม่มีรายได้ประเภทอื่นเลย

ตัวอย่างคนที่ใช้ ภ.ง.ด.91:

• พนักงานบริษัทที่มีแค่เงินเดือนและโบนัส
• ข้าราชการที่มีแค่เงินเดือนราชการ

ภ.ง.ด.90 — สำหรับทุกคนที่มีรายได้อื่น ๆ

ภ.ง.ด.90 ใช้สำหรับผู้มีเงินได้ ประเภทอื่นนอกจาก 40(1) หรือ มีรายได้หลายประเภทรวมกัน

ใครต้องยื่น ภ.ง.ด.90:

• เจ้าของร้านค้า ร้านออนไลน์: มีรายได้ประเภท 40(8)
• ฟรีแลนซ์: มีรายได้ประเภท 40(2) หรือ 40(8)
• พนักงานที่มีรายได้พิเศษเพิ่มเติม: เช่น มีรายได้จากการสอน (40(8)) นอกจากเงินเดือน
• เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ที่ให้เช่า: มีรายได้ประเภท 40(5)
• นักลงทุนที่มีเงินปันผลหรือดอกเบี้ย: มีรายได้ประเภท 40(4)
• ผู้ที่มีรายได้จากต่างประเทศ: ทุกกรณีต้องยื่น ภ.ง.ด.90

ตารางเปรียบเทียบ

ประเด็น | ภ.ง.ด.91 | ภ.ง.ด.90

ประเภทผู้ใช้ | มนุษย์เงินเดือนเท่านั้น | ทุกคนที่มีรายได้นอกจาก 40(1)

ประเภทรายได้ | 40(1) เพียงอย่างเดียว | ทุกประเภท รวมถึงมิกซ์

ความซับซ้อน | ง่ายกว่า | ซับซ้อนกว่า แต่ยืดหยุ่นกว่า

กำหนดยื่น (ออนไลน์) | 8 เมษายน | 8 เมษายน

กำหนดยื่น (กระดาษ) | 31 มีนาคม | 31 มีนาคม

กรณีที่ยื่นแบบผิดบ่อยที่สุด

Case 1: พนักงานที่ขายของออนไลน์ด้วย

คนที่มีเงินเดือนจากบริษัทและยังขายสินค้าออนไลน์เป็นรายได้เสริม ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 ไม่ใช่ 91 เพราะมีรายได้หลายประเภท (40(1) + 40(8))

Case 2: พนักงานที่รับค่าคอมมิชชั่นเพิ่มจากบริษัทอื่น

ถ้ารับค่าคอมมิชชั่นจากหลายแหล่ง แหล่งที่ไม่ใช่นายจ้างหลักจะถือเป็น 40(2) ต้องยื่น ภ.ง.ด.90

Case 3: พนักงานที่เช่าบ้านและให้เช่าห้องต่อ

ค่าเช่าที่ได้รับถือเป็น 40(5) ต้องยื่น ภ.ง.ด.90

Case 4: พนักงานที่ลงทุนหุ้นและได้เงินปันผล

เงินปันผลถือเป็น 40(4) ถ้าเลือกไม่ใช้ Final Tax ต้องนำมารวมยื่น ภ.ง.ด.90 แต่ถ้าเลือก Final Tax (เสียภาษีหัก ณ ที่จ่ายเลย 10%) ไม่ต้องนำมารวมก็ได้

เงินได้ 40(1) กับ 40(2) ต่างกันอย่างไร

คำถามที่เกิดขึ้นบ่อยคือค่าจ้างจากงานพาร์ทไทม์หรือฟรีแลนซ์ถือเป็น 40(1) หรือ 40(2)?

• 40(1): เป็นลูกจ้างที่มีนายจ้าง มีสัญญาจ้างแรงงาน นายจ้างควบคุมวิธีการทำงาน
• 40(2): ค่านายหน้า ค่าคอมมิชชั่น ค่าจ้างตามงาน โดยที่ผู้รับเงินมีอิสระในการทำงาน

ถ้าเป็นฟรีแลนซ์รับงานเป็นโปรเจกต์ โดยทั่วไปถือเป็น 40(2) ไม่ใช่ 40(1) จึงต้องยื่น ภ.ง.ด.90

ยื่นออนไลน์ที่ไหน

ทั้ง ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.91 ยื่นออนไลน์ได้ที่:

• efiling.rd.go.th — ระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร
• เข้าสู่ระบบด้วย National ID หรือ Laser ID
• กรอกตัวเลขตามที่มีเอกสาร
• ชำระภาษีออนไลน์ผ่านธนาคาร PromptPay หรือบัตรเครดิต

ถ้ายื่นผิดแบบต้องทำอย่างไร

ถ้ายื่น ภ.ง.ด.91 ทั้งที่ควรยื่น ภ.ง.ด.90 (มีรายได้อื่นที่ไม่ได้รายงาน):

1. ยื่น ภ.ง.ด.90 เพิ่มเติม (Amended Return) ได้ก่อนถูกตรวจสอบ
2. เบี้ยปรับจากการยื่นเพิ่มเติมเองก่อน = 20% ของภาษีที่ขาด (ถ้ามี)
3. ดีกว่ารอให้สรรพากรตรวจพบซึ่งปรับ 100-200%

MooMoo Next ช่วยเตรียมข้อมูลยื่นภาษี

MooMoo Next สรุปรายได้จากทุกแหล่งและจำแนกตามประเภทเงินได้ ทำให้รู้ทันทีว่าต้องยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91 และมีตัวเลขพร้อมใส่แบบยื่นโดยไม่ต้องรวบรวมข้อมูลเอง

สรุป

ภ.ง.ด.91 = มนุษย์เงินเดือนที่มีรายได้แค่ประเภท 40(1) เท่านั้น

ภ.ง.ด.90 = ทุกคนที่มีรายได้ประเภทอื่น ๆ หรือมีหลายประเภทรวมกัน รวมถึงเจ้าของธุรกิจ ฟรีแลนซ์ นักลงทุน และพนักงานที่มีรายได้เสริม

ถ้าไม่แน่ใจ เลือก ภ.ง.ด.90 ดีกว่า เพราะครอบคลุมได้ทุกกรณี

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก