อากรแสตมป์คืออะไร ทำสัญญาธุรกิจต้องติดไหม

เซ็นสัญญาเช่าโกดัง สัญญาจ้างพนักงาน หรือสัญญากู้ยืมเงินกับบริษัท แล้วเคยสงสัยไหมว่าต้อง "ติดแสตมป์" ไหม? หลายคนเซ็นสัญญาไปแล้วไม่ได้ติด ซึ่งมีผลทางกฎหมายที่ต้องรู้

บทความนี้อธิบายอากรแสตมป์คืออะไร ต้องติดเมื่อไหร่ และอัตราค่าอากรของสัญญาแต่ละประเภท

อากรแสตมป์คืออะไร

ภาษีอากรแสตมป์ (Stamp Duty) คือภาษีที่รัฐบาลเก็บจากการทำนิติกรรมหรือสัญญาต่าง ๆ ไม่ใช่เก็บจากรายได้ แต่เก็บจากการทำเอกสารสัญญา

เป้าหมายคือรับรองความถูกต้องของเอกสาร ถ้าไม่ติดอากรแสตมป์ สัญญานั้นใช้เป็นพยานหลักฐานในศาลไม่ได้ — นั่นคือความเสี่ยงที่ใหญ่มากถ้าเกิดพิพาทกับคู่สัญญา

ต้องติดอากรแสตมป์ภายในกี่วัน

ต้องติดภายใน 15 วัน หลังจากวันที่ลงนามในสัญญา

ถ้าเลยกำหนดแล้ว ยังติดได้แต่ต้องจ่ายค่าปรับเพิ่ม (5 เท่าของอากรแสตมป์ที่ค้าง)

วิธีชำระค่าอากรแสตมป์

4 วิธีหลัก:

1. ปิดแสตมป์ทับ — ซื้อดวงตราอากรมาติดบนสัญญาแล้วขีดฆ่า วิธีนี้ง่ายสุดสำหรับสัญญาทั่วไป
2. แสตมป์ดุน — ให้เจ้าหน้าที่ประทับตรา ปัจจุบันไม่ค่อยนิยมแล้ว
3. ชำระที่สำนักงานสรรพากร (อ.ส.4) — เหมาะสำหรับสัญญามูลค่าสูง
4. ชำระออนไลน์ (อ.ส.9) — ผ่านระบบ e-Filing สะดวกที่สุดสำหรับเอกสารอิเล็กทรอนิกส์

อัตราอากรแสตมป์ที่พบบ่อยในธุรกิจ

สัญญาเช่าทรัพย์สิน

• อัตรา: 1 บาท ต่อ 1,000 บาท หรือเศษของ 1,000 บาท
• ตัวอย่าง: ค่าเช่าโกดัง 10,500 บาท → ต้องติดอากร 11 บาท

สัญญาจ้างแรงงาน/จ้างทำของ

• อัตรา: 1 บาท ต่อ 1,000 บาท หรือเศษของ 1,000 บาท
• ตัวอย่าง: จ้างรับเหมาก่อสร้าง 15,000 บาท → ต้องติดอากร 15 บาท

สัญญากู้ยืมเงิน

• อัตรา: 1 บาท ต่อ 2,000 บาท หรือเศษของ 2,000 บาท
• สูงสุด: ไม่เกิน 10,000 บาท
• ตัวอย่าง: กู้ยืม 50,000 บาท → ต้องติดอากร 25 บาท

หนังสือมอบอำนาจ

• อัตรา: 10 บาทต่อฉบับ (ตายตัว ไม่ขึ้นกับมูลค่า)

ตั๋วเงิน (ตั๋วสัญญาใช้เงิน)

• อัตรา: 3 บาท ต่อ 2,000 บาท หรือเศษของ 2,000 บาท
• ตัวอย่าง: ตั๋วเงิน 6,500 บาท → ต้องติดอากร 12 บาท

สัญญาค้ำประกัน

• อัตรา: 1 บาท ต่อ 2,000 บาท หรือเศษของ 2,000 บาท
• สูงสุด: ไม่เกิน 10,000 บาท

สัญญาซื้อขาย/โอนลิขสิทธิ์

• อัตรา: 0.1% ของมูลค่าในสัญญา
• ตัวอย่าง: โอนลิขสิทธิ์มูลค่า 1,000,000 บาท → ต้องติดอากร 1,000 บาท

ทำไมอากรแสตมป์ถึงสำคัญ

ยืนยันความถูกต้องตามกฎหมาย

สัญญาที่ติดอากรแสตมป์ครบถ้วนเปรียบเหมือนตราประทับรับรองจากภาครัฐ ทำให้เอกสารน่าเชื่อถือและใช้ได้ตามกฎหมายอย่างสมบูรณ์

ป้องกันความขัดแย้ง

เมื่อมีข้อพิพาท สัญญาที่ติดอากรแสตมป์มีน้ำหนักทางกฎหมายมากกว่าสัญญาที่ไม่ได้ติด

ใช้ในศาลได้ทันที

สัญญาที่ไม่ได้ติดอากรแสตมป์ อาจถูกปฏิเสธเป็นพยานหลักฐานในศาล หรือต้องจ่ายค่าปรับก่อนนำไปใช้ นั่นหมายความว่าถ้าลูกค้าหรือคู่ค้าโกงแล้วฟ้องร้อง — สัญญาที่ไม่ได้ติดอากรแสตมป์ช่วยอะไรคุณไม่ได้เลย

สัญญาที่ธุรกิจออนไลน์/SME มักต้องใช้และต้องติดอากร

• สัญญาเช่าโกดัง/ออฟฟิศ — ต้องติดอากรทุกสัญญาที่ลงนาม
• สัญญาจ้างพนักงาน — ถ้าทำสัญญาจ้างเป็นลายลักษณ์อักษร
• สัญญาจ้างฟรีแลนซ์หรือรับเหมา — ที่มีการระบุค่าจ้างชัดเจน
• หนังสือมอบอำนาจ — เมื่อให้ผู้อื่นทำธุรกรรมแทน
• สัญญากู้ยืมเงินระหว่างบริษัท — เช่น กู้จากผู้ถือหุ้นหรือบริษัทในเครือ

สรุป

อากรแสตมป์เป็นภาษีเล็กน้อยที่ต้องจ่ายเมื่อทำสัญญา อัตราไม่สูง แต่ผลกฎหมายสำคัญมาก สัญญาที่ไม่ติดอากรแสตมป์ใช้ในศาลไม่ได้ ทุกครั้งที่เซ็นสัญญาใดก็ตาม อย่าลืมตรวจสอบว่าต้องติดอากรไหม และติดภายใน 15 วัน จะได้ไม่มีปัญหาตามมา

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก