ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) คืออะไร? คู่มือครบจบสำหรับเจ้าของร้านออนไลน์

ขายของออนไลน์มาสักพัก เริ่มยอดขายโต ขายดีขึ้น แล้วก็เริ่มได้ยินคำว่า VAT บ่อยขึ้นเรื่อย ๆ ลูกค้าขอใบกำกับภาษีบ้าง เพื่อนบอกว่าถ้ายอดขายเกิน 1.8 ล้านต้องจด VAT บ้าง

แต่ไม่รู้ว่า VAT คืออะไรกันแน่ นับยอดรายได้ยังไง แล้วถ้าต้องจดจริง ๆ มันยากแค่ไหน?

บทความนี้ตอบทุกคำถามนั้นให้ครบ

VAT คืออะไร?

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (Value Added Tax หรือ VAT) คือภาษีทางอ้อมที่เก็บจากมูลค่าที่เพิ่มขึ้นในแต่ละขั้นตอนของการผลิตและจำหน่ายสินค้าหรือบริการ อัตราปัจจุบันอยู่ที่ 7% (ลดชั่วคราวจาก 10%)

ง่าย ๆ ก็คือ ทุกครั้งที่มีการซื้อขายสินค้าหรือบริการในประเทศไทย ผู้บริโภคจะเป็นคนจ่าย VAT ส่วนเจ้าของร้านทำหน้าที่เก็บ VAT แทนแล้วนำส่งให้กรมสรรพากร

ใครต้องจดทะเบียน VAT?

มี 4 กลุ่มหลักที่ต้องจด VAT:

1. ผู้ประกอบกิจการที่มีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี นี่คือกลุ่มหลักที่เจ้าของร้านออนไลน์ต้องระวัง เมื่อรายได้ถึงเกณฑ์ ต้องยื่นจดภายใน 30 วัน ไม่อย่างนั้นมีโทษปรับ

2. ผู้ที่มีแผนธุรกิจและเตรียมการล่วงหน้า แม้ยังไม่มีรายได้ถึงเกณฑ์ แต่ถ้ากำลังเตรียมเปิดกิจการขนาดใหญ่ ก็จดได้ก่อน

3. ผู้ประกอบการต่างประเทศที่มีตัวแทนในไทย เช่น ตัวแทนขายสินค้านำเข้า

4. ผู้ที่สมัครใจขอจด แม้รายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้าน แต่อยากจด เพราะลูกค้าต้องการใบกำกับภาษี ก็ทำได้

นับรายได้ 1.8 ล้านยังไง?

ตรงนี้มีรายละเอียดที่หลายคนพลาด:

• นับเฉพาะรายได้ที่ต้องเสีย VAT — รายได้ที่ได้รับการยกเว้น VAT ไม่นับรวม
• บุคคลธรรมดาก็ต้องจด — ไม่จำเป็นต้องเป็นนิติบุคคล ขายของส่วนตัวก็ถ้ายอดถึงก็ต้องจด
• สามี-ภรรยาทำธุรกิจร่วมกัน — นับรวมกันเป็นหนึ่งกิจการ
• หลายสาขา — นับรวมทุกสาขา ไม่แยก

ธุรกิจแบบไหนที่ได้รับการยกเว้น VAT?

ธุรกิจบางประเภทได้รับการยกเว้น ไม่ต้องจด VAT แม้รายได้เกินเกณฑ์ เช่น:

• การขายพืชผล สัตว์ที่ยังไม่ผ่านการแปรรูป
• การขายหนังสือพิมพ์ นิตยสาร ตำราเรียน
• บริการขนส่งในประเทศ
• บริการสุขภาพและการศึกษา
• บริการทางการเงินบางประเภท

แต่ร้านค้าออนไลน์ทั่วไปที่ขายสินค้าจากโรงงานหรือซื้อมาขายไป มักไม่ได้รับการยกเว้น

VAT ทำงานอย่างไร? ภาษีซื้อ vs ภาษีขาย

นี่คือหัวใจของ VAT ที่ต้องเข้าใจ:

ภาษีขาย = VAT ที่คุณเก็บจากลูกค้าเมื่อขายสินค้า ภาษีซื้อ = VAT ที่คุณจ่ายให้ซัพพลายเออร์เมื่อซื้อสินค้าเข้ามา

สูตรนำส่งภาษี:

ภาษีที่ต้องชำระ = ภาษีขาย − ภาษีซื้อ

ตัวอย่าง:

• ซื้อสินค้าเข้าร้าน 100,000 บาท → ภาษีซื้อ 7,000 บาท
• ขายออกไป 200,000 บาท → ภาษีขาย 14,000 บาท
• ต้องนำส่ง = 14,000 − 7,000 = 7,000 บาท

ถ้าเดือนไหนภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ก็มีสิทธิ์ขอคืนภาษีหรือพักยอดไว้ใช้เดือนหน้า

จดทะเบียน VAT ที่ไหน?

ยื่นขอจดที่ กรมสรรพากรพื้นที่ ที่ตั้งกิจการ หรือจดออนไลน์ผ่าน e-Registration ของกรมสรรพากร ใช้เวลาไม่นาน เตรียมเอกสารให้ครบก็จบได้ใน 1-2 วัน

ต้องทำอะไรบ้างหลังจด VAT?

เมื่อจดแล้วมีหน้าที่ 3 อย่างต่อเดือน:

1. ออกใบกำกับภาษี ทุกครั้งที่มีการขาย
2. บันทึกรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขาย ทุกเดือน
3. ยื่น ภ.พ.30 ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป (บังคับยื่นออนไลน์ทุกกรณี ตั้งแต่ 1 มกราคม 2568)

ตั้งราคาสินค้ายังไงให้ครอบ VAT?

เจ้าของร้านออนไลน์มักตั้งราคารวม VAT แล้ว หมายความว่าราคาที่ลูกค้าเห็นคือราคาที่รวม 7% แล้ว เช่น ราคา 107 บาท = ต้นทุน/กำไร 100 บาท + VAT 7 บาท

ถ้าตั้งราคาไม่รวม VAT ต้องระบุให้ชัดเจนในใบกำกับภาษีว่า "ราคาก่อนภาษี" และ "VAT" แยกกัน

คำถามที่พบบ่อย

Q: ถ้าออกใบกำกับภาษีผิด แก้ยังไง? A: ต้องออก "ใบลดหนี้" หรือ "ใบเพิ่มหนี้" ตามแต่กรณี ไม่สามารถลบหรือแก้ใบกำกับภาษีเดิมได้

Q: เดือนไหนภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ทำยังไง? A: ยื่น ภ.พ.30 ตามปกติ เลือกได้ว่าจะขอคืนภาษีทันที หรือพักยอดเครดิตไว้หักในเดือนถัดไป

Q: ใบกำกับภาษีอย่างย่อจากร้านสะดวกซื้อใช้เป็นภาษีซื้อได้ไหม? A: ได้เฉพาะกรณีซื้อเพื่อธุรกิจ แต่ต้องมีชื่อกิจการระบุในเอกสารด้วย

ทำไม MooMoo Next ถึงช่วยเรื่อง VAT ได้ดี?

สำหรับเจ้าของร้านบน Shopee, TikTok Shop, Lazada ปัญหาใหญ่คือยอดขายมาจากหลายช่องทาง การรวมตัวเลขเพื่อทำรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขายทำด้วยมือยากมาก MooMoo Next ดึงข้อมูลจากทุกแพลตฟอร์มมาคำนวณให้อัตโนมัติ พร้อมเตรียมข้อมูลสำหรับยื่น ภ.พ.30

ไม่ต้องนั่งกรอก Excel ให้เสียเวลา

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก