วางแผนภาษีปลายปี บุคคลธรรมดาและนิติบุคคลต้องทำอะไรบ้าง

หลายคนรอจนถึงมีนาคมแล้วค่อยนั่งกรอกภาษี แต่นั่นสายเกินไปแล้วสำหรับการวางแผน เพราะหลายอย่างที่ช่วยลดภาษีได้ต้องทำ ก่อนสิ้นปี เท่านั้น

ทำธุรกิจในรูปแบบไหน?

ก่อนวางแผนต้องรู้ก่อนว่าอยู่ในรูปแบบไหน เพราะวิธีคำนวณภาษีต่างกันชัดเจน:

บุคคลธรรมดา — ไม่ได้จดบริษัท ทำธุรกิจในชื่อตัวเอง เช่น ขายของ ฟรีแลนซ์ ให้เช่า รับจ้าง

นิติบุคคล — จดจัดตั้งเป็นบริษัทจำกัดหรือห้างหุ้นส่วนจำกัด แยกนิติบุคคลออกจากตัวผู้ประกอบการ

ถ้ามีทั้งสองอย่าง เช่น เป็นกรรมการบริษัทแต่ยังมีรายได้ส่วนตัวด้วย ก็ต้องยื่นภาษีทั้งสองรูปแบบ

วางแผนภาษีสำหรับบุคคลธรรมดา

ขั้นที่ 1: รู้ประเภทรายได้และหักค่าใช้จ่ายได้เท่าไหร่

รายได้แต่ละประเภทหักค่าใช้จ่ายต่างกัน:

ประเภทรายได้ | หักเหมาได้

เงินเดือน 40(1) | 50% ไม่เกิน 100,000 บาท

ค่าจ้างรับจ้าง 40(2) | 50% ไม่เกิน 100,000 บาท

ค่าลิขสิทธิ์ 40(3) | 50% ไม่เกิน 100,000 บาท

ดอกเบี้ย เงินปันผล 40(4) | หักไม่ได้เลย

ค่าเช่า 40(5) | 15–30% แล้วแต่ประเภท

วิชาชีพอิสระ 40(6) | 30–60% แล้วแต่ประเภท

รับเหมา 40(7) | 60% หรือตามจริง

รายได้อื่น 40(8) | 40–60% หรือตามจริง

รายได้ 40(5)–40(8) บางประเภทเลือกหักตามจริงได้ ถ้าค่าใช้จ่ายจริงสูงกว่าอัตราเหมา ควรเลือกหักตามจริงและเก็บเอกสารให้ครบ

ขั้นที่ 2: ตรวจสิทธิลดหย่อนที่มีอยู่

สิทธิลดหย่อนที่มีและหมดอายุปลายปีต้องรีบใช้:

• ประกันชีวิต/ประกันสุขภาพ — ซื้อก่อนสิ้นปี ลดหย่อนได้ปีนี้
• SSF/RMF — ลงทุนก่อนสิ้นปีเดือนธันวาคม
• กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ — ตรวจสอบยอดที่จ่ายทั้งปี
• ดอกเบี้ยบ้าน — ตรวจหนังสือรับรองดอกเบี้ยจากธนาคาร
• Easy E-Receipt — ถ้ามีมาตรการ ซื้อของในช่วงเวลาที่กำหนด

ขั้นที่ 3: รวบรวมใบ 50 ทวิ

ก่อนยื่นภาษีให้รวบรวมหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายจากทุกแหล่งรายได้ให้ครบ ตรวจสอบกับระบบ D-MyTax ของกรมสรรพากรว่าตรงกันหรือไม่

ขั้นที่ 4: คำนวณล่วงหน้า

ก่อนสิ้นปี ลองคำนวณคร่าว ๆ ว่าถ้าไม่ซื้อประกันหรือกองทุนเพิ่ม จะเสียภาษีเท่าไหร่ แล้วเทียบกับกรณีที่ใช้สิทธิ์เพิ่ม เพื่อตัดสินใจว่าคุ้มไหมที่จะลงทุนเพิ่มเพื่อลดหย่อน

วางแผนภาษีสำหรับนิติบุคคล

ตรวจรายได้และค่าใช้จ่ายในบัญชี

ก่อนปิดงบปลายปี ตรวจว่า:

• รายได้ทั้งหมดบันทึกครบหรือยัง
• ค่าใช้จ่ายที่มีเอกสารถูกต้องบันทึกแล้วหรือยัง
• มีใบกำกับภาษีที่ยังค้างการบันทึกไหม

ใช้ค่าเสื่อมและสิทธิพิเศษให้เต็ม

สำหรับ SME ที่ทุนไม่เกิน 5 ล้านบาท รายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท:

• ค่าเสื่อมคอมพิวเตอร์ 40% ปีแรก — ซื้อก่อนสิ้นรอบบัญชี
• ค่าฝึกอบรม 2 เท่า — ส่งพนักงานอบรมก่อนสิ้นปี
• ค่าบัญชีและสอบบัญชี 2 เท่า — เฉพาะ 5 ปีแรก ตรวจว่าใช้สิทธิ์หมดหรือยัง
• จ้างผู้สูงอายุ 2 เท่า — ถ้าจ้างแล้วตรวจว่าบันทึกถูกต้อง

ตรวจสอบก่อนปิดงบ

• ค่าใช้จ่ายที่ไม่มีเอกสาร อาจหักภาษีไม่ได้ รีบจัดการเอกสารให้ครบ
• เอกสารที่ได้รับมาแต่ยังไม่ได้บันทึก เช่น ใบกำกับภาษีสินค้าปลายปี
• หนี้สูญที่ขึ้นทะเบียนแล้ว ตรวจว่าบันทึกถูกต้องตามหลักเกณฑ์

วางแผนตั้งแต่ไตรมาสสุดท้ายของปี ดีกว่ารีบทำทุกอย่างในเดือนมกราคมเพราะหลายสิทธิ์ต้องทำก่อนสิ้นปีเท่านั้น

MoomooNext โปรแกรมบัญชี ทดลองใช้ฟรี คลิก